Amsterdam, Wednesday 14th July-Friday 16th July, 2010

The Conference Conference Theme Submission Details

The Location Travel and Accommodation Plenary Speakers

Accepted Papers Conference Registration ICRODSC Website


Eric Abrahamson, Columbia University, USA. Mats Alvesson, Lund University, Sweden. David Boje, New Mexico State University, USA. Gerrit Broekstra, Nyenrode University, The Netherlands. Gibson Burrell,University of Leicester, UK. Didier Cazal, Groupe ESC Marseille, France. Francois Cooren, University of Montreal, Canada. Stan Deetz, University of Colorado, USA. Richard Dunford, Macquarie University, Australia, Norman Fairclough, University of Lancaster, UK, David Grant, University of Sydney, Australia,Cynthia Hardy, University of Melbourne, Australia, Steve Maguire, McGill Univeristy, Canada, Robert Marshak, The American University, USA. Gareth Morgan, York University, Canada. Ian Palmer,University of Technology, Sydney, Australia, Martin Parker, University of Leicester, UK, Linda Putnam,Texas A&M University, USA. David Sims, City University, UK. Hari Tsoukas, Athens Laboratory for Business Administration, Greece. Anne Wallamacq, Namur University, Belgium. Karl Weick, University of Michigan, USA.


Sierk Ybema and Ida Sabelis, Vrije Universiteit Amsterdam,
Tom Keenoy, Cardiff Business School, UK and Cliff Oswick, Queen Mary College,
University of London UK


Culture, Organization and Management, Vrije Universiteit,
Queen Mary College, University of London, and
Cardiff Business School.

Conference Secretariat:
Elles Bandringa, Vrije Universiteit, Amsterdam


As with previous conferences, the primary aim of the 9th Conference is to develop further insights into the field of organizational discourse. It is envisaged that the Conference will provide a forum in which academics with contrasting epistemological and ontological perspectives on both organization and discourse can engage in dialogue.

The Conference will again be hosted by the Department of Culture, Organisation and Management at the Vrije Universiteit (Free University), Amsterdam and organized under the auspices of the International Centre for Research in Organizational Discourse, Strategy and Change (ICRODSC). This international research centre acts as umbrella for a number of discourse-related research activities and initiatives and provides links between researchers from leading international management schools who share an interest in developing and applying discourse methods in the study of organizations.


Contemporary organizing is confronted by seemingly endless ‘crises’ which are routinely projected through apocalyptic metaphor. Over coffee, we can skip-read through today’s ‘ecological catastrophe’, the ‘global financial meltdown’ and ‘the collapse of capitalism’ before ‘getting down to work’. The global financial system appears to be littered with a variety of corrosive mechanisms in the banks, the housing markets and their institutions, the pensions industry and the short-termism of stock-markets. And these ‘crises’ are of such magnitude that we are threatened with recession if not the more ominous possibility of economic depression. Meanwhile, it seems, global warming and its attendant climate change proceed unabated. We are threatened with the inundation of all low-lying land, the collapse of food production across several continents and the fundamental transformation of ocean currents promising flood and drought in equal measure. Fish and bees are disappearing while feel-good eco-friendly products proliferate within a flourishing carbon-offset ‘market’. And the poverty of our political response is breath-taking – the only tangible outcome of the G8 meeting in L’Aquila (July, 2009) was that world leaders were presented with made-to-measure Belstaff parka jackets individually signed by Italy’s prime minister, Silvio Berlusconi. Crises? What crises?

All of which suggests that the distance between our discursive projections of the future and our inability to confront those possibilities has, perhaps, never been greater. In the post-whatever world we now inhabit, all appears to be simultaneously terminal and – bizarrely – transient. We can frame this apparent dissociation of human action from its consequences through the analyses of ‘flexible capitalism’ (Sennett) or ‘liquid modernity’ (Bauman) which have charted the disorienting and destabilising effects of – in its broadest sense – the emergent ‘post-modern’ social reality. However, the persuasiveness of such abstract analyses apparently remains beyond periphery of policy-makers’ thinking.

Hence, the theme for the 9th Conference has a narrative focus on the discursive construction and re-construction of crises, corruption, character and change. At the meta-level, the conference theme is intended to elicit papers which address the discursive construction and re-construction of ‘crises’. In our view, linguistic framing is a fundamental aspect of how ‘crises’ are being manufactured, constituted, projected, perceived and addressed (or finessed) at all levels of organization. Despite the apocalyptic metaphors, it appears that any given ‘crisis’ can re-emerge as a ‘manageable risk’, a ‘market opportunity’ or a case for ‘re-regulation’. Perhaps most problematic is how we have depicted the character of these various crises for their technical and global complexity invariably engenders over-simplified description.

In parallel, we appear to be experiencing a persistent growth in corruption. This is manifest in at least two spheres. First, we have seen an increasing prevalence of dissociated institutional practices across organizations which have directly undermined the presumed core processes of those organizations – a phenomenon which has occurred not only in financial institutions but also in the political sphere and across public sector organizing. Secondly, in accounting for and representing such seemingly corrupt behaviour, the first resort is invariably to one or other variety of rhetorical dissimulation – a deeply corrosive process which corrupts the conventional meanings of language.

These issues raise further questions regarding the problems of continuity and the scope for change. Is socio-political and institutional change desirable or even feasible?  If so, what particular forms of change might be instigated?  Should change processes be radical and transformational or orthodox and incremental in nature?  What is the role for, and status of, discourse(s) in relation to change (or non-change). How does discourse shape ‘character-formation’ and possible responses to crises and corruption?

In keeping with past conferences, we also invite papers which engage with the constructs ofcharacter, corruption and change in a more specific sense. Hence, character – corrupt or otherwise – could, for example, be considered as an attribute of individuals ‘getting into character’, of organizations (e.g. culture), or as a loaded social phenomena (i.e. with moral, spiritual and/or ethical overtones). Similarly, we welcome submissions which address corruption in the wider etymological sense of contaminating or altering meaning (e.g. relation to a text).  Alternative readings of changewhich apply to discursive aspects of organizing or organizations are also encouraged (i.e. as socially embedded processes of substitution, conversion, disruption or improvement).

Given the Conference theme deliberately constitutes a broad discursive canvas, we expect the precise conference streams to emerge from the papers themselves. However, we also anticipate papers that will organize themselves within the following topics:

Sensemaking, Stories and Narrative
Corruption, Disruption and Rhetoric
Discourse, Identity and Temporality
Language, Culture and Ideology
Management Philosophy
Professions, Practices and Ethics
Ethnography and Organizational Life
Crisis, Continuity and Change
Reflexivity in Organizing
Critical Discursive Approaches

Metaphor, Tropes and Symbolism
Text, Talk and Technology
Organizational Identities
Management Discourse
Structures, Networks and Agency
Consumption, Brands and Images
Dramaturgy and Aesthetics
Spirituality and Diversity
Conversation Analytic Approaches

Papers are invited on talk and text which address issues of social representation, social construction and social interaction in relation to any aspect of organization or organizing in relation to these themes. Contributions may adopt any epistemological perspective but we are concerned to achieve a balance between empirical studies and conceptual/theoretical contributions.


The conference proceedings will be published (with an ISBN) and available to participants at the Conference. The proceedings will contain the abstracts of the papers presented and the full versions of the papers will be provided on a memory stick as part of the conference pack.

The eight previous Organizational Discourse conferences have led to the publication of several edited books and a number of special issues and themed sections of journals. It is anticipated that the 9th Conference will result in further publication(s) containing selected contributions from the conference.


All submissions and conference communications will be conducted by email. Prospective contributors interested in presenting a paper should send an abstract of approx. 1,000 words to the conference organisers by 15th January 2010. Notification of acceptance of papers will be given by 5th March 2010 and full papers are required by 4th June 2010.

Abstracts should be typed using double spacing and include: (1) the title of the paper; (2) the name(s), and affiliation(s) of the author(s); and, (3) an author contact address, e-mail and telephone/fax number.

Abstracts should be sent as an email attachment (saved as a Word document or a text file) to Tom Keenoy and Cliff Oswick at:


The Vrije Universiteit was established in 1880 in Amsterdam, the capital of the Netherlands, which has been a renowned cultural, scientific and commercial centre for many centuries. The Free University or – as it is known locally – ‘the VU’, is a thriving international institution comprised of twelve faculties – Arts, Earth and Life Sciences, Dentistry, Human Movement Sciences, Economics and Business Administration, Law, Medicine, Philosophy, Psychology and Education, Sciences, Social-Cultural Sciences and Theology. It has around 15,000 students and offers over fifty undergraduate and almost a hundred postgraduate programmes. The university campus and university hospital are situated in the south-western part of Amsterdam, one of the most dynamic and fast-growing business districts in the Netherlands. It is within easy reach of both Amsterdam-Schiphol airport and all the various attractions of central Amsterdam.

The Department
The Department of  Cultuur, Organisatie en Management (Culture, Organization and Management), which is co-hosting the Conference, is part of the Faculty of Social Sciences ( ). The Faculty has about 2800 students and 140 members of staff and is one of the VU’s larger faculties. The Department is relatively new and the focus of both the teaching programme and research activity is organisational anthropology which involves a pre-eminent concern with the cultural dimensions of management and organization. Current research projects include work on cultural change in organisational networks; processes of identity formation under globalisation; diversity-management; the temporal aspects of management and organizational intervention strategies. The teaching programme includes both undergraduate and postgraduate course in organisational anthropology as well as a thriving doctoral programme. There are 25 staff including five professors and researchers.


Amsterdam is one of the great European capital cities. Built around a series of concentric canals, it is justly famed for its architecture, museums, art galleries, public parks, markets and restaurants. On the streets, the bicycle is king, and the city is renown for being a deeply relaxing place with a liberal attitude to drugs, sex and international conferences.

Both international and local travel are easy. Schiphol-Amsterdam airport is a major International hub airport with excellent bus and rail connections to central Amsterdam.  Amsterdam boasts one of the best public transport systems in any European city: there are trams, buses, a metro and trains all of which are relatively cheap, extremely easy to use and run with remarkable frequency. Taxis are easily available but not cheap and it is sometimes easier to get around the city by public transport.

Schiphol to Central Amsterdam
Apart from a taxi (costing about 40 Euros), by far the best way to get into central Amsterdam from Schiphol Airport is to go by train to Amsterdam Central Station.
Schiphol Station is in the airport (under ‘Schiphol Plaza’) and the train goes from Platform 3. Trains depart every 10 minutes and the trip takes about 15 minutes.

Schiphol to the VU (The Conference Venue)
To travel direct to the VU from Schiphol Airport, take a train from Schiphol station to Zuid/World Trade Center station. Trains depart from platform 1 or 2  (under ‘Schiphol Plaza’) and run every 15 minutes. From there, it is a 10 minute walk to the VU. Alternatively, take the metro train No. 51 in the direction of ‘Amstelveen/ Westwijk ’ or tram 5 in the direction of ‘Amstelveen/ Binnenhof’. It is just one stop to the VU (2 minutes).

Central Amsterdam to the VU (The Conference Venue)
The VU is in the south-east quadrant of Amsterdam. The main address is:

Vrije Universiteit Amsterdam
De Boelelaan 1105
1081 HV Amsterdam
The Netherlands

There are frequent metro trains and trams to the VU from the Central Station. Metro 51 or tram 5 go direct to the VU. Finding it is easy because the VU has its own tram-stop: ‘Boelelaan/VU’. The trip takes about 15 minutes (by metro) or 25 minutes (by tram). During the day there are trams and metros every 5 to 10 minutes. In the evenings there are fewer connections (every 15 minutes approximately).

Accommodation in Amsterdam:

PLEASE NOTE: There is no suitable conference accommodation at the VU and all accommodation must be booked directly by conference participants themselves.

As a major tourist destination, alongside the usual range of branded international hotels, there are hundreds of small and medium-sized hotels throughout Amsterdam and the surrounding area. And there should be something to suit everyone’s budget. There are numerous web-sites (some are listed below) providing information and leading to on-line booking facilities. Once you have decided on a possible hotel, before booking, it is advisable to check prices on the hotel’s own web-site. Some agencies charge a premium and booking direct with the hotel can sometimes be cheaper.

Since the conference is being held during the tourist season, early booking is advisable.

Some places to start:

Dutch Tourist Board Web-Page:

The Dutch Reservations Centre
This is a central marketing organisation which will find hotel rooms across the full range. It also takes options on some hotel rooms and can provide discounted room prices.


Amsterdam City Web-Page:

Tourist Guide to Amsterdam:

Public Transport in Amsterdam:

The Vrije Universiteit:
This site also contains some useful information about Amsterdam.



The full conference fee will be €440 euros. This covers registration, all conference materials, refreshments, lunches, conference dinner and other social events. (Detailed instructions onregistration will be posted shortly.)


The International Centre for Research in Organizational Discourse, Strategy and Change (ICRODSC) was launched in 2001. It is supported by leading international management schools at the University of Melbourne, the University of Sydney, McGill University, King’s College, the University of London, the Judge Institute of Management, University of Cambridge, the University of Leicester, Lund University and Texas A&M University. The Centre links international researchers who share an interest in developing and applying discourse methods in the study of organizations. It brings together researchers from different disciplinary backgrounds, provides a critical mass in research expertise, facilitates cross-disciplinary research, provides a banner for new research initiatives, provides contacts and support for doctoral students, and provides resources for workshops, studies, and other activities.

For further details see:

Παιδιά του Σουπερμαν: βιβλιοκριτική

Το βιβλίο αυτό των εκδόσεων Πολύτροπο προέκυψε από τη διδακτορική διατριβή της Πατρίτσιας Γερακοπούλου, η οποία εξέταζει με μια κλινική ψυχο-κοινωνιολογική ματιά, τους φανατικούς αναγνώστες των κόμικς (comic-fans) με υπερ-ήρωες – Spiderman, Superman, Spawn, Watchmen, κλπ.

Χρησιμοποιεί ψυχοδυναμικές θεωρίες στην ανάλυση και συζήτηση των αφηγήσεων των αναγνωστών του δείγματός της, την θεωρητική πλαισίωση και χρησιμοποίηση των οποίων σίγουρα δεν είμαι ο κατάλληλος να κρίνω. Ωστόσο, είναι ενθαρρυντική η εστίαση της έρευνάς της σε φαινόμενα μαζικής κουλτούρας και φανταστικού, με έμφαση στην 9η τέχνη, που έγινε με κοινωνικοψυχολογική κατεύθυνση σε ελληνικό ΑΕΙ, γιατί δείχνει ότι ανοίγουν και άλλα πεδία έρευνας για την κοινωνική ψυχολογία πέρα από διομαδικές σχέσεις και λοιπά βαρετά. Και φαίνεται από το βιβλίο, αν και δεν ξεφεύγει από τον «αποστασιοποιημένο» ακαδημαϊκό λόγο, ότι και η συγγραφέας, συμμετέχει στην κουλτούρα του comic book fandom. Οπότε, +2!

Η εμφάνιση του βιβλίου ξεφεύγει από τα συνηθισμένα, σοβαρά & αυστηρά, (ημι) ακαδημαϊκά βιβλία που έχουμε συνηθίσει στις ανθρωπιστικές & κοινωνικές επιστήμες της Ελλάδας, τόσο ως προς τον όγκο του, όσο και στο εξώφυλλο (που θυμίζει pulp μυθιστορηματάκι), αλλά και στο layout των σελίδων, με μια ασυνήθιστη γραμματοσειρά (που τουλάχιστον εμένα δεν μου άρεσε).

Το βιβλίο αυτό βέβαια, είναι μια συντομευμένη έκδοση του διδακτορικού της, οπότε μην τρομάζετε ότι θα βρείτε ατελείωτες θεωρητικές συζητήσεις και πυκνή βιβλιογραφία. Αντίθετα, είναι περιεκτικό σε μέγεθος και σε θεωρία, περιγράφοντας συνοπτικά τη ψυχαναλυτική θεωρία της, την προσέγγιση του εαυτού και της ταυτότητας, το ζήτημα του fandom, δηλαδή της φανατικής ανάγνωσης κομικς, τη μέθοδο που χρησιμοποιεί (αφηγήσεις ζωής). +2!

Και μετά έρχεται η ανάλυση… Στο μέρος της ανάλυσης & συζήτησης, όπως αναφέρει και η ιστοσελίδα του εκδοτικού οίκου, εξετάζονται επιμελώς τα ερωτήματα: 

  • Τι είδους διέξοδο παρέχουν οι φανταστικοί ήρωες στο άγχος και την επιθυμία;
  • Πώς διαχειρίζονται οι fans τις αντιφάσεις της ενηλικίωσης διαφεύγοντας σε μία φαντασιακή πραγματικότητα;
  • Πώς ενηλικιωνόμαστε, ατομικά και κοινωνικά, συντροφιά με τους ήρωες και τους αντι-ήρωές μας;

Το τελευταίο ερώτημα, έχει και το μεγαλύτερο ενδιαφέρον, για μένα, καθώς δείχνει πως οι αναγνώστ(ρι)ες υπερ-ηρωϊκών κομικς, διαβάζουμε – όπως είναι φυσικό – διαφορετικά πράγματα καθώς μεγαλώνουμε, περνώντας από την αρχική εφηβεία στην ύστερη και μετά στην ενηλικίωση και την «ωρίμανση». Αλλά, αν το διαβάσουμε διαφορετικά, αρθρώνει και μια αφήγηση του πως ενηλικιώθηκαν τα ίδια τα κόμικς μέσα στον 20ο αιώνα, μάζι με τους αναγνώστες τους, πως έγιναν πιο πολύπλοκα, διφορούμενα, αμφίθυμα και αν θέλετε, μεταμοντέρνα, καθώς αλλάζαν και οι εποχές. Έτσι, τα κόμικς και οι καταναλωτ(ρι)ές τους, ωριμάζουν, γίνονται ενήλικα, αλλά και πιο μπερδεμένα, πολύπλευρα, σχετικά, μέσα σε μια κοινωνία που γίνεται μεταμοντέρνα.

Μια κομμουνιστική αναβίωση;

άρθρο του Νathan Coombs, από την ιστοσελίδα σχολιασμού του Guardian:

Σχόλιο: άρθρο που τονίζει την αύξηση των καταλήψεων διαφόρων χώρων ως μέσο πάλης στο Δυτικό κόσμο και το συσχετίζει με τη σύγχρονη θεωρητική σκέψη (Badiou, Νεγκρι, Zizek, etc) και τις προσπάθειες αυτοοργάνωσης στα κινήματα και την εργασία. Είναι σημαντικό που μια βρετανική εφημερίδα με τόση κυκλοφορία και τόση επισκεψιμότητα στην ιστοσελίδα της, αναφέρει πάλι την λέξη του κομμουνισμού, με αναφορά στις σύγχρονες απόψεις, και είναι ενδιαφέροντα τα σχόλια από κάτω, στο αγγλικό πρωτότυπο. [Βέβαια, μπορεί απλά να στοχεύει (η εφημερίδα) να ευαρεστήσει μια μικρή τάση του κοινού της, που δεν θα διάβαζει τους Times – όπως κάνει κατά κόρον η Ελευθεροτυπία ας πούμε].

Ένα από τα αξιοσημείωτα στοιχεία από το μανιφέστο της πρόσφατης κατάληψης του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια Santa Cruz, του Μηνύματος από ένα Απόν Μέλλον, ήταν η εμφατική χρήση της λέξης κομμουνισμός για να περιγραφεί το πρόγραμμα των καταληψιών να “απαιτήσουν όχι ένα ελεύθερο πανεπιστήμιο αλλά μια ελεύθερη κοινωνία”.

Αυτή η επαναχρησιμοποίηση της λέξης κομμουνισμός τονίζει μια νέα κατεύθυνση ύστερα από πολυάριθμες προσπάθειες αναμόρφωσης του πνεύματος του κομμουνισμού, ενώ αποφεύγεται το συγκεκριμένο περιεχόμενο, με τη χρήση εννοιών όπως το “κοινό” ή η “δημιουργία κοινών” (communisation) σε διάφορες μορφές της αριστερής, μετα-ψυχροπολεμικής πολιτικής δράσης. Ο κομμουνισμός ο ίδιος είχε λίγο πολύ εγκαταλειφθεί στην σπαρασσόμενη βάση των παλιών ακροαριστερών πολιτικών ομάδων και των Μαοϊκών κινημάτων.

Αλλά σίγουρα κάτι έχει αλλάξει τελευταία, και η προκήρυξη της κατάληψης του UCSC είναι μόνο η μύτη ενός μεγαλύτερου πολιτισμικού παγόβουνου. Μετά από την παγκόσμια οικονομική κρίση του 2008 αναμφισβήτητα έσπασε το ξόρκι της αφέλειας – για τη δυναμική του μισοξεχασμένου αντιπαγκοσμιοποιητικού κινήματος· για την αποτελεσματικότητα των αντιπολεμικών διαδηλώσεων· για το ποιών τα συμφέροντα εξυπηρετούνται πραγματικά με τα πολιτικά κινήματα ταυτότητας. Αυτό εξανάγκασε την επανεκτίμηση ολόκληρου του προγράμματος της μεταμοντέρνας, αριστερής πολιτικής σκέψης: από την δέσμευση στη μη-βία, ως την εγκατάλειψη των υλιστικών οικονομικών αναλύσεων όπως την θεωρία του Μαρξ για την “πτωτική τάση του ποσοστού κέρδους”.

Επίσης, ξαναεμφανίστηκαν εκείνοι οι συρρικνούμενοι κήρυκες του παρελθόντος ριζοσπαστισμού (που πολλοί είναι τώρα στα 70 τους) σε ακροατήρια με εκτίμηση. Αυτή η τάση κορυφώθηκε στο συνέδριο “η ιδέα του κομμουνισμού1” που οργάνωσε νωρίτερα το 2009 το κολλέγιο Birkbeck του Λονδίνου, το οποίο με το μάζεμα μιας ομάδας θεωρητικών ροκσταρ και με τον προκλητικό τίτλο του κατάφερε να πουλήσει πάνω από 1000 εισιτήρια.

Ωστόσο, είναι ξεκάθαρο σε εκείνους & εκείνες που παρακολούθησαν το συνέδριο, όπως και στο πως το αποδέχτηκαν οι σχολιαστές μιας στήλης του Guardian (από την οποία θα μπορούσατε να συνάγετε ότι οι ομιλητές υποστηριζαν την επανεισαγωγή των Σοβιετικών γκουλάγκ), ότι δεν είναι εντελώς σαφές τι σημαίνει η λέξη κομμουνισμός.

Ένα από τα πιο συμπαγή επιχειρήματα που προέκυψαν από το συνέδριο, και στην επακόλουθη συνέντευξή του με το ΒBC, ήταν η επιμονή του Alain Badiou ότι μετά την αποτυχία του κομμουνισμού του 20ου αιώνα, υπάρχει τώρα μια ανάγκη “να διατηρήσουμε μια απόσταση” από το κράτος.

Αν και η εξίσωση του κομμουνισμού με μια ριζοσπαστική αντιπάθεια προς το κράτος μπορεί να φαίνεται σαν ασυναρτησίες σε εκείνες & εκείνους των οποίων η ιστορική μνήμη του σοσιαλισμού εξισώνεται μόνο με το μονο-κομματικό κράτος και την συγκεντρωτική οικονομία, έχει αξία να θυμηθούμε ότι από την αρχή αν σήμαινε κάτι η λέξη κομμουνισμός ήταν τα μέσα με τα οποία θα μπορούσαν να ωριμάσουν οι συνθήκες για να εξαφανιστεί η ανάγκη για ένα κράτος – δηλαδή με την κατάργηση του καπιταλισμού. Αυτό που διέκρινε τον κομμουνιστή από τον φιλελεύθερο δημοκράτη, ή τον σοσιαλδημοκράτη ήταν ακριβώς η επιθυμία για το τέλος του κράτους.

Είναι μέγιστη ειρωνεία, δηλαδή, που ο κομμουνισμός στον 20ο αιώνα έγινε συνώνυμος με το μονολιθικό κράτος, τις μεγάλες, χορογραφημένες παρελάσεις, και τον ολοκληρωτισμό. Αν και υπήρχαν επιτεύγματα στην ΕΣΣΔ, την Κίνα και την Κούβα, ευτυχώς λίγος ενθουσιασμός υπάρχει στην αριστερά για επιστροφή σε αυτό το κοινωνικό μοντέλο. Αντίθετα, υπάρχει αυξανόμενο ενδιαφέρον για την εμβρυακή ελπίδα που πρόσφερε η βραχύβια Κομμούνα του Παρισιού το 1871, την οποία περιέγραψε με ενθουσιασμό ο Μαρξ ως μια “επανάσταση ενάντιον του κράτους ως τέτοιο”.

Στην σύγχρονη μορφή του, το μοντέλο οργάνωσης της Κομμούνας του Παρισιού ταιριάζει με μια τάση προαγωγής αυτόνομων καταλήψεων της εργατικής τάξης. Στην ταινία της, “η κατάληψη”, η Ναόμι Κλάιν υποστηρίζει αυτό το μοντέλο κομμουνισμού (χωρίς να χρησιμοποιεί κυριολεκτικά την λέξη αυτή) δημοσιοποιώντας την απαλλοτρίωση των εργοστασίων από εργάτες στην Αργεντινή ύστερα από την περίοδο της οικονομικής κατάρρευσης της χώρας το 2001. Στο πρόσφατο φιλμ του ο Μάικλ Μουρ, Capitalism: a Love Story, προωθεί τις δημοκρατικές και εξισωτικές κο-οπερατίβες εργατών ως εναλλακτική στον καπιταλισμό, ισχυριζόμενος: “Στους ανθρώπους αρέσει αυτό το μέρος του έργου”.

Πριν όμως ενθουσιαστούμε υπερβολικά, έχει αξία να καταλάβουμε το πλήρες εύρος των περιορισμών και εμποδίων που αντιμετωπίζει αυτή η μορφή κομμουνιστικής οργάνωσης. Νησίδες εργατικών κο-οπερατίβων αντιμεωπίζουν τεράστια εμπόδια σε σχέση με τον ανταγωνισμό τους με καπιταλιστές αντιπάλους, οι οποίοι εξαιτίας της εγγενούς φύσης του καπιταλισμού μπορούν να διαχειρίζονται οικονομίες κλίμακας, να συμπιέζουν τους μισθούς και να κατεβάζουν τις τιμές των προϊόντων τους, αποκόβωντας επομένως τους ανταγωνιστές τους υπό εργατικό έλεγχο.

Οι εργατικές κο-οπερατίβες απαιτούν επίσης μια τουλάχιστον συμπαθητική σε αυτά νομοθεσία και την υποστήριξη ενός μαζικού κινήματος για να γίνουν αποδεκτά αυτά τα τελικά κλεμμένα από τα αφεντικά εργοστάσια και ο εξοπλισμός τους. Το ζήτημα της πολιτικής και του κράτους δεν είναι ποτέ λοιπόν αρκετά μακριά – χωρίς μια πολιτική θεωρία για το πως να αντιμετωπίζει το κράτος, μια τέτοια μορφή οργάνωσης είναι καταδικασμένη να παραμείνει στο πεδίο του ιδεαλισμού, ή τουλάχιστον σε τυχαία συμβάντα.

Επιπλέον, υπάρχει η ερώτηση αν αυτή η μορφή κομμουνισμού έχει παγκόσμια δυναμική πέρα από τις συνθήκες της εργοστασιακής εργασίας. Πως θα μπορούσαν για παράδειγμα, να απαλλοτριώσουν οι εργάτ(ρι)ες ένα τηλεφωνικό κέντρο (ακόμα κι αν το ήθελαν) όταν υπάρχουν ελάχιστα πράγματα για να απαλλοτριώσουν, πέρα από το χώρο των γραφείων, που πιθανότατα είναι νοικιασμένος, και μερικές τηλεφωνικές γραμμές;

Και το δυσκολότερο ζήτημα απ’ όλα είναι αυτό το τσιμπούρι για την αριστερά: ποιο είναι το υποκείμενο της αλλαγής; Στο Κομμουνιστικό Μανιφέστο του Μαρξ, ο όρος προλεταριάτο χρησιμοποιείτο για να υποδείξει συγκεκριμένα μια τάξη που δεν έχει τίποτα να χάσει, που είναι ικανή να αναλάβει τα ρίσκα που απαιτούνται σε κάθε ριζοσπαστικό πολιτικό μετασχηματισμό. Υπάρχει μια τέτοια ομάδα σήμερα; Μεγάλες μερίδες της εργατικής τάξης έχουν συρθεί σε πλήρη εξάρτηση από το φιλελεύθερο κράτος. Οι μετανάστ(ρι)ες συχνά είναι εξατομικευμένοι και τους λείπει η αλληλεγγύη.

Νομίζω ότι αυτό που μας λείπει είναι η θεωρητική εργασία που να εξηγεί πιθανά σενάρια στα οποία αυτόνομες κο-οπερατίβες εργατ(ρι)ών θα μπορούσαν να πολιτικοποιηθούν και να καταφέρουν καθολική προοπτική.

Αλλά όμως, και στον πραγματικό κόσμο υπάρχουν σημάδια με υποσχέσεις που δεν θα μπορούσαμε να αγνοήσουμε. Ακόμη και στη Μ. Βρετανία, η κυρίαρχη μορφή ριζοσπαστικής διαμαρτυρίας στρέφεται να είναι η κατάληψη – το είδαμε με τις καταλήψεις πανεπιστημίων για την Λωρίδα της Γάζας και τις εργατικές καταλήψεις στη Visteon και τη Vestas. Αυτό που χρειάζεται τώρα είναι να σταματήσουν οι εργάτ(ρι)ες και οι φοιτητ(ρι)ες να έχουν απαιτήσεις από το κράτος, είτε αυτές είναι η εθνικοποίηση, τα επιδόματα ή η κυβερνητική παρέμβαση· και να σκεφτούν πως να πάρουν τους κατειλημμένους χώρους τους και να τους ιδιοποιηθούν.

Νεο τεύχος (2009) του Annual Review of Critical Psychology

Το τεύχος αυτό είναι αφιερωμένο στη χρησιμότητα των ψυχαναλυτικών ιδεών του Λακάν για την κριτική ψυχολογία και εν γένει για την κριτική έρευνα και πρακτική.
Μπορείτε να δείτε περισσότερα για το τεύχος στην ιδιαίτερη σελίδα του, και να κατεβάσετε τα άρθρα του:


Editor’s Introduction: Lacan for Critics!
Carol Owens



A place for Lacan in critical psychology? four memos and a gap
Annie G. Rogers

Lacan goes business
Carl Cederström

Untying real, imaginary and symbolic: a Lacanian criticism of behavioural, cognitive and discursive psychologies
David Pavón Cuéllar

How to be secretly Lacanian in anti-psychoanalytic qualitative research
Christian Ingo Lenz Dunker and Ian Parker

I started off with nothing
Rob Weatherill

Practices, provenances, homologies?
Bill Roper

Writing an algebra for the social sciences: Freud’s and Lacan’s mathemes
Carlos Gómez

Queering psychoanalysis/psychoanalysing queer
Eve Watson


Who wants to be in rational love?
Calum Neill

Restoring universality to the subject: Lacan’s Kantian logic of sexuation
Derek Hook

Sexual difference: encore, yet again
Anup Dhar

The other side of social psychology? 
A review of the utility of Lacanian psychoanalysis with a focus on the theory of the four discourses

Peter Branney, Brendan Gough, Anna Madill


Some questions around social imaginary and discourse analysis for critical research
Ilana Mountian

Now that you know, how do you feel? The Milgram experiment and psychologization
Jan De Vos

Logic of the subject and the other: research identities and race….
Kareen Malone & Gilda Barabino

Oedipus and the other in Japan
Kazushige Shingu

An effective treatment of psychosis with psychoanalysis in Québec city, since 1982
Lucie Cantin

Contested identities: using Lacanian psychoanalysis to explore and develop social identity theory
Parisa Dashtipour


The Lacanian Left, by Yannis Stavrakakis; Subjectivity and Otherness, by Lorenzo Chiesa; Fundamentals of Psychoanalytic Technique, by Bruce Fink.
Derek Hook

My teaching, by Jacques Lacan.
Owen Hewitson


Lacan’s hairdresser: an encounter with Karolos Kambelopoulos
Stavros Psaroudakis, Ian Parker, Erica Burman

Critical psychology: a conversation with Slavoj Žižek
Ian Parker

Ετικέτες Technorati: , , ,

«Όλοι πληρώνονται κανονικά»: προεκλογική εκδήλωση Αβραμόπουλου για την ψυχική υγεία

Αναδημοσιεύουμε από το psi-action, τον χλευασμό του υπουργού υγείας:

Έκπληκτοι παρακολουθήσαμε τις δηλώσεις του Υπουργού Υγείας κ. Δημήτρη Αβραμόπουλου για την ψυχική υγεία, λίγες μέρες πριν από τις εκλογές. Πέρα όμως από τις δηλώσεις, αξίζει να σημειώσουμε ότι στην επίσημη ιστοσελίδα του Υπουργείου Υγείας, στην οποία υπάρχει η συνέντευξη, το σημείο που αναφέρεται στην ψυχική υγεία είναι «κομμένο» !!! Γι’ αυτό το λόγο, το παρουσιάζουμε στο psi-action (με την ελπίδα να μην μας «κόψουν» και εμάς).

Αναρωτιόμαστε, ποιος παίρνει τέτοιου είδους πρωτοβουλίες στο Γραφείο Τύπου του Υπουργείου Υγείας και “κόβει” τις συνεντεύξεις όπως θέλει (ή μήπως δεν πρόκειται για πρωτοβουλία;). Να θεωρήσουμε ότι πρόκειται για ένα μεμονωμένο γεγονός ή να είμαστε πιο επιφυλακτικοί με αυτά που διαβάζουμε στις ιστοσελίδες που πληρώνει ο ελληνικός λαός;

Πιστεύουμε, λοιπόν, ότι το Υπουργείο Υγείας οφείλει μια εξήγηση για το συγκεκριμένο περιστατικό και συνεχίζουμε με τις “κομμένες” δηλώσεις του κ. Δημήτρη Αβραμόπουλου, από τη συνέντευξη που παραχώρησε στον δημοσιογράφο Β. Αδαμόπουλο (ραδιόφωνο του ant1, 29/09/2009):

Β. Αδαμόπουλος: Μου έχουν στείλει τουλάχιστον εφτά e-mail, άνθρωποι που εργάζονται στον τομέα της ψυχιατρικής περίθαλψης και μου λένε ότι παραμένουν απλήρωτοι και ότι φταίτε εσείς γι΄ αυτό. Και παραμένουν απλήρωτοι πάρα πολλούς μήνες.

Δ. Αβραμόπουλος: Προσέξτε, προσέξτε. Τώρα άμα θέλετε, να βάλω δέκα ανθρώπους δικούς μου να σας στείλουν δέκα e-mail;

Β. Αδαμόπουλος: Εγώ μπορώ να σας τα προωθήσω αν θέλετε.

Δ. Αβραμόπουλος: Αυτή τη δουλειά θα κάνουμε τώρα; Ας μιλήσουμε επί της ουσίας. Λοιπόν, το “ψυχαργώ”, το οποίο ήταν μια μεγάλη μεταρρύθμιση στην Ελλάδα έκρυβε και πολλές παρανομίες, κ. Αδαμόπουλε. Υπήρξαν εταιρείες που στήθηκαν και έπαιρναν 5 και 10.000 ευρώ το μήνα δηλώνοντας ως ψυχασθενείς τα αδέλφια τους, τα ξαδέλφια τους και τους πατεράδες τους. Ε,.αυτά σταματήσαμε. Κόψαμε μέσα σε αυτό το χώρο τη ρεμούλα και την απάτη. Το λέω δημόσια και καταγράφεται. Τους κλείσαμε τις πόρτες, εξυγιάναμε τον τομέα και όλοι πληρώνονται κανονικά. Δεν ξέρω ποιοι παίρνουν τηλέφωνα, και αν παίρνουν, και αν τους βάζουν κάποιοι, ξέρω ένα πράγμα. Ότι επί ημερών μου εμπεδώθηκε η διαφάνεια. Τέρμα το κλέψιμο του κράτους. Και αυτό θα είναι σημαία μου, για όσο ζω μέσα στα δημόσια πράγματα.


Όπως καταλαβαίνετε, τα ερωτήματα που θα θέλαμε να θέσουμε στον κ. Δημήτρη Αβραμόπουλο είναι αρκετά:

– Ποιες και πόσες εταιρείες έπαιρναν χρήματα και δήλωναν ως ψυχασθενείς τα αδέλφια τους, τα ξαδέλφια τους και τους πατεράδες τους; Τις αποκαλύψατε ποτέ και ποιές συνέπειες είχαν;
– Που, συγκεκριμένα, ανακαλύψατε τη ρεμούλα και την απάτη και ποιά, ακριβώς, είναι τα μέτρα που πήρατε;
– Γνωρίζετε ότι υπάρχουν πολλοί απλήρωτοι εργαζόμενοι στην ψυχική υγεία, τους οποίους ταλαιπωρείτε συστηματικά τα τελευταία χρόνια με υποσχέσεις και δεσμεύσεις. Σε όλους αυτούς τους εργαζόμενους, που συνεχίζουν να είναι απλήρωτοι και αυτή τη στιγμή, δηλώνετε ότι πληρώνονται κανονικά;

Κύριε Αβραμόπουλε, σκοπεύετε να ζητήσετε δημόσια συγγνώμη από τους εργαζόμενους, οι οποίοι παραμένουν απλήρωτοι ακόμα και μετά τη συμφωνία που υπογράψατε με τον επίτροπο κ. Spidla;

Για το ύφος των δηλώσεων, δεν θα σχολιάσουμε τίποτα. Μπορείτε να βγάλετε τα συμπεράσματά σας (είναι τόσο πειστικός, που αν δεν ήμασταν απλήρωτοι θα μπορούσαμε, και εμείς, να τον πιστέψουμε).

ΥΓ1. Αν επιθυμείτε να διαβάσετε την υπόλοιπη συνέντευξη, θα τη βρείτε στην ιστοσελίδα του Υπουργείου Υγείας, δηλαδή εδώ (και ελπίζουμε να μην προσθέσουν εντωμεταξύ το “κομμένο” σημείο).

Εμείς ξεχωρίσαμε το: «…καθ’ όλη τη διάρκεια της περιόδου που είμαι Υπουργός Υγείας, ακούσατε τίποτε για το Υπουργείο Υγείας;…» και πιο κάτω: «…πόσο καιρό έχετε να ακούσετε, κ. Αδαμόπουλε, στα πρωινάδικα, που πάντοτε ψάχνουν την καθημερινότητα, ζητήματα υγείας; Πολύ καιρό…» Ας μην τα σχολιάσουμε αυτά.

Studies in Transversality: Militant Research

Εκδήλωση για την αγωνιστική έρευνα στο Λονδίνο, στο Goldsmiths’ College, με τη συμμετοχή της Colectivo Situaciones.
διοργανώνεται από το Micropolitics Research Group

Κείμενα για την αγωνιστική έρευνα, από την Colectivo Situaciones και τη Marta Malo de Molina μπορείτε να δείτε στο αφιέρωμα για την αγωνιστική έρευνα:
1. Marta Malo de Molina: Κοινές έννοιες

2. Holdren & Touza: Εισαγωγή στην Colectivo Situaciones

3. Colectivo Situaciones: Κάτι ακόμα για την αγωνιστική έρευνα: Υποσημειώσεις για διαδικασίες και (μη)αποφάσεις

3. Colectivo Situaciones: Για την αγωνίστρια-ερευνήτρια

Tuesday October 13th

PUBLIC LECTURE by Colectivo Situaciones (Buenos Aires)
17.00 – 19.00
Ian Gulland Lecture Theatre, Goldsmiths College

Wednesday October 14th
PUBLIC SEMINAR with A Traversad por la Cultura (Madrid), Colectivo
(Buenos Aires), Euromayday Hamburg, S.a.l.e. (Venice),
Universidad Nomada (Barcelona),  and many others.
14.00 – 19.00
RHB room 342 (in red brick main building), Goldsmiths College

Studies in Transversality is a series of encounters between
researchers, cultural workers, and organisers who are concerned with
the contexts and consequences of their practices beyond their
respective fields of specialisation, and who wish to open new lines of
subjectivation.  This session is the first of the year and brings
together the practices of Colectivo Situaciones (Argentina), and a
number of groups who are researching and organising around questions
of creative labour, knowledge production and contemporary social
movements in the UK and Europe today. Working through the notion of
militant research, the session aims to examine the separations between
university based academic research, cultural workers, and activists,
the reason why these separations exist, and to share the working
methods of these groups.

About Militant Research
Militant research is a concept-tool that works on the premise that all
interpretation of the world is linked to some kind of action. Related
to practices of co-research and institutional analysis, militant
research proposes that all new knowledge production affects and
modifies the bodies and subjectivities of those who have participated.
Rather than use research as a tool to categorise and separate
knowledge from practice, militant research operates transversally,
becoming part of the process that organises relationships between
bodies, knowledge, social practices and fields of action.

See Marta Malo de Molina’s two recent articles on militant research at:

Colectivo Situaciones is a collective based in Buenos Aires. Emerging
from Argentina?s radical student milieu in the mid 1990s, they have
developed a long track record of intervention in Argentine social
movements, including work with the unemployed workers? movement of
Solano, HIJOS, the organization of the children of the disappeared
during the dictatorship and Creciendo Juntos, an alternative school
run by militant teachers. Their books and pamphlets are dialogues with
social movements, activists and many other groups, and explore the
question of power, tactics of struggle, and how to think about
revolution today. In addition to their publishing work, they are also
working in a collectively run, alternative school. In a note printed
on the back of many of their books, they describe their work as follows:

?we intend to offer an internal reading of struggles, a phenomenology
and a genealogy, not an ?objective? description. It is only in this
way that thought assumes a creative, affirmative function, and stops
being a mere reproduction of the present. And only in this fidelity
with the immanence of thought is it a real, dynamic contribution.

For published texts in Spanish and English, see:,

About Micropolitics Research Group
The Micropolitics Research Group investigates the forces and
procedures that entangle artistic production and the flexible
subjectivities of its producers into the fabric of late capitalism.
Based primarily in London, the group carries out analysis of issues
ranging from the production of subjectivity in creative work,
diplomacy, institutional analysis, radical pedagogy and concrete
situations of free labour, ‘carrot work’, and creative industry.

Goldsmiths College, University of London, Lewisham Way, New Cross SE14
New Cross or New Cross Gate RAIL, or buses: 21, 53, 453, 171, 172, 36,
Directions and Campus Map:

This event is supported by: London Centre for Arts and Cultural
Exchange, Goldsmiths Department of Art Research Support Award, and
Goldsmiths College Research and Knowledge Transfer Award

Ετικέτες Technorati: , , , , ,