2 κύκλοι εργαστηρίων το Σάββατο 3/5

αφισα 3 Μαιου διορθωμενη

Σάββατο 3 Μαΐου 2014, 10:00 – 15:00

Κτήριο Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων

Ερμού 134 – 136 (δίπλα στο σταθμό ΗΣΑΠ Θησείου)

Η πρωτοβουλία για τη δημιουργία ενός κινήματος στο χώρο της ψυχικής υγείας σας προσκαλεί σε ανοικτή συζήτηση γύρω από τα αδιέξοδα της ψυχιατρικής και την αναζήτηση εναλλακτικών πέρα από αυτή.

Στο κτήριο του Συλλόγου Αρχαιολόγων στο Θησείο θα διερευνήσουμε την έννοια της ‘επικινδυνότητας’ όρος που αποτέλεσε σύμφωνα με αρκετούς στοχαστές το θεμέλιο πάνω στο οποίο οργανώθηκε θεσμικά η ψυχιατρική. Όπως έχει κατά καιρούς διατυπωθεί δεν υπάρχει μια σαφώς καθορισμένη και καθολικά αποδεκτή άποψη για τον όρο επικινδυνότητα κι έτσι όλη η κυρίαρχη κοινωνική ηθική μπορεί εύκολα να διεισδύσει στον ορισμό αυτής, επιφέροντας δραματικά αποτελέσματα στην ελευθερία ενός ατόμου. Τόσο η επικινδυνότητα όσο και η ψυχική ασθένεια, δομούνται πάνω στην έννοια της ‘φυσιολογικότητας’, η οποία αναφέρεται στην ικανότητα του ατόμου να προσαρμοστεί στις κυρίαρχες αξίες και κανόνες, έτσι ώστε κάθε απόκλιση να επιφέρει τελικά το ετικετάρισμα του ατόμου ως ‘τρελού’ ή ως ’επικίνδυνου’».

Από την άλλη υπάρχει μια διαρκώς αυξανόμενη ανάγκη να αναζητήσουμε τόσο σε τοπικό όσο και σε παγκόσμιο επίπεδο εκείνες τις πρακτικές που μας απομακρύνουν από το κυρίαρχο βιολογικό λόγο, να αναδείξουμε την κουλτούρα εκείνη που αναζητά στην ανθρώπινη δυσφορία κάποιο νόημα, που δεν εγκλείει, δεν περιορίζει, δεν καταστέλλει. Αντίθετα χρειαζόμαστε προσωπικές και συλλογικές αφηγήσεις ανάρρωσης, αφηγήσεις που πιστοποιούν ότι μεγάλο μέρος της διεργασίας αυτής είναι εφικτή εκτός των ψυχιατρικών θεσμών, μέσα στην κοινότητα και μαζί με αυτή.

Τέλος θα αφιερώσουμε χρόνο για να συζητήσουμε τις τρέχουσες εξελίξεις, να κάνουμε έναν απολογισμό της δράσης της πρωτοβουλίας και να οργανώσουμε τα επόμενα βήματά της . Άλλη μια συνάντηση λοιπόν από μια πρωτοβουλία που επιδιώκει να συνδιαλλαγεί με όρους πολιτικούς σε ένα πνεύμα αντιιεραρχικό, οριζόντιο και ισότιμο, χωρίς κομματικές ταυτότητες και αναθέσεις αλλά με πολιτικό προσανατολισμό για μια άλλη κουλτούρα στα θέματα της ψυχικής υγείας, για ένα κίνημα ‘από τα κάτω’, που θα εμπεριέχει το λόγο των σημερινών αποκλεισμένων, που θα φέρει τα ζητήματα της (ψυχικής) υγείας πάλι πίσω στην κοινότητα.

Πρωτοβουλία για τη δημιουργία

ενός πολύμορφου κινήματος

στο χώρο της ψυχική υγεία

ΔΙΗΜΕΡΟ ΑΝΟΙΧΤΩΝ ΣΥΖΗΤΗΣΕΩΝ ΜΕ ΤΟΝ WILL HALL

ΔΙΗΜΕΡΟ ΑΝΟΙΧΤΩΝ ΣΥΖΗΤΗΣΕΩΝ

ΜΕ ΤΟΝ WILL HALL, M.A. DIPL. PROCESS WORK

4 και 5 Οκτωβρίου 2013

Κτήριο ΕΣΗΕΑ, Ακαδημίας 20 και Βουκουρεστίου

Δύο χρόνια μετά την πρώτη του επίσκεψη στην Ελλάδα, ο Will Hall, ένας από τους σημαντικότερους εκπροσώπους του διεθνούς κινήματος ομότιμης υποστήριξης και χειραφέτησης στο χώρο της ψυχικής υγείας, επιστρέφει για μια διημερίδα που συνδιοργανώνεται από το Hearing Voices Network Αθήνας και το Κέντρο Ψυχικής Υγείας Αγίων Αναργύρων. Θα είναι μαζί μας στις 4 και 5 Οκτωβρίου, στο κτήριο της ΕΣΗΕΑ, Ακαδημίας 2 και Βουκουρεστίου, για να συζητήσουμε για θέματα επίκαιρα που παραμένουν ταμπού, να ανταλλάξουμε απόψεις και να εντοπίσουμε τις συνδέσεις μεταξύ αυτών που συμβαίνουν γύρω μας και όσων βιώνουμε μέσα μας.

Παρασκευή, 4 Οκτωβρίου 2013, ώρα 17:30 – 21:00

Ζώντας με αυτοκτονικά συναισθήματα: Τα όνειρα της κοινότητας από την απόγνωση προς την ελπίδα

Στις συζητήσεις για τη σύγχρονη ελληνική κατάσταση, συνήθως γίνεται αναφορά σε στοιχεία που έρχονται στη δημοσιότητα για τη ραγδαία αύξηση των αυτοκτονιών ως τραγική επίπτωση της κρίσης στη ζωή μας. Αυτό το συγκλονιστικό γεγονός καταρρίπτει το μύθο ότι τα αυτοκτονικά συναισθήματα είναι σύμπτωμα μεμονωμένων αρρώστων μυαλών και καταδεικνύει μια ανθρώπινη εμπειρία πολύ πιο διαδεδομένη από όσο νομίζουμε, άμεσα συνυφασμένη με την κοινωνική δυσχέρεια. Όμως, τέτοιες πληροφορίες αφήνουν τους ανθρώπους μετέωρους όταν παρατίθενται ως πικρές διαπιστώσεις για μια μίζερη πραγματικότητα και εκεί κλείνει η κουβέντα. Κατά τον Will Hall, η παρόρμηση προς το θάνατο είναι συχνά μια απεγνωσμένη ανάγκη για αλλαγή, η οποία συγκρούεται με μια συντριπτική αίσθηση αδυναμίας. Στη συζήτηση που θα κάνουμε, τα αυτοκτονικά συναισθήματα δεν θα είναι ο επίλογος, αλλά η αφετηρία, με σκοπό να προχωρήσουμε στην κατανόηση των βαθύτερων αναγκών μας και να εξερευνήσουμε τρόπους αντιμετώπισης που ανοίγουν δρόμους προς την αλλαγή. Θα ενημερωθούμε σχετικά με πρόσφατες έρευνες, καινοτόμες πρακτικές και χρήσιμα εργαλεία διαχείρισης.

Σάββατο, 5 Οκτωβρίου 2013, ώρα 11:00 – 14:30

Αμοιβαία υποστήριξη και ενσυναίσθηση: Μαθήματα από τα κινήματα βάσης για την ψυχική υγεία.

Πώς μπορούμε να απελευθερωθούμε και να νοιαζόμαστε αληθινά ο ένας για τον άλλο; Πώς μπορούμε να δουλέψουμε μαζί για να γίνουμε πιο ανθρώπινοι; Τι είδους δεξιότητες και συνεργασία χρειαζόμαστε; Ο Will Hall, εξερευνά απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα μέσα από την πολυετή συμμετοχή του στο παγκόσμιο κίνημα αυτοβοήθειας, αμοιβαίας υποστήριξης και προάσπισης δικαιωμάτων άμεσα ενδιαφερομένων στο χώρο της ψυχικής υγείας. Στην Ελλάδα, αν και είναι σχετικά πρόσφατη η ιστορία της συγκρότησης παρόμοιων εγχειρημάτων, η αμέριστη συμβολή όλο και περισσότερων ανθρώπων σε αυτά είναι ένα από τα πιο ελπιδοφόρα σημεία της δύσκολης εποχής που διανύουμε. Μια σύγχρονη πρόκληση είναι πώς θα κατακτήσουμε την ευθύνη και τον έλεγχο του εαυτού μας χωρίς να λοξοδρομήσουμε προς τον ατομικισμό, πώς θα εμπλεκόμαστε σε συλλογικές διαδικασίες ανταλλαγής και αμοιβαίας υποστήριξης χωρίς να παραιτούμαστε από αυτονόητα δικαιώματα διασφάλισής μας από ένα κοινωνικό κράτος. Συζητώντας για τις εμπειρίες μας, τις ιδέες και τους προβληματισμούς μας, θα δούμε πως μπορούμε να οργανώνουμε πιο αποτελεσματικά τις προσπάθειες μας ώστε να κατακτήσουμε ένα ουσιαστικό αίσθημα μοιράσματος και ενδυνάμωσης. Είναι ευπρόσδεκτοι/ες να πάρουν μέρος στη συζήτηση: Άτομα που έχουν παλέψει με την ψυχική δυσφορία, φίλοι και συγγενείς, επαγγελματίες, φοιτητές, ευαισθητοποιημένα μέλη της κοινότητας. Όταν συζητάμε για ένα θέμα ταμπού που ίσως ακουμπά προσωπικούς φόβους, άσχημες αναμνήσεις ή σκέψεις, ενδέχεται να ανακινηθούν μέσα μας έντονα συναισθήματα. Για το λόγο αυτό, αν και δεν είναι υποχ εωτική η συμμετοχή και στις δύο ημέρες συζητήσεων, πιστεύουμε ότι είναι σημαντικό όσες και όσοι λάβουν μέρος στη συζήτηση της Παρασκευής να παρακολουθήσουν και τη συζήτηση του Σαββάτου που θα εστιάσει σε προτάσεις αντιμετώπισης της ψυχικής οδύνης μέσα από συλλογικά εγχειρήματα και θα μας δώσει την ευκαιρία να αποφορτιστούμε από τα συναισθήματα της προηγούμενης ημέρας.

Λίγα λόγια για τον WillHall

Ο Will Hall κάποτε είχε πάρει διάγνωση σχιζοφρένειας. Προχώρησε στην ανάρρωση μέσα από το κίνημα αυτοβοήθειας, την πνευματική ενασχόληση και την ολιστική προσέγγιση της υγείας. Σήμερα πρωτοστατεί στο παγκόσμιο κίνημα ομότιμης υποστήριξης (peer support) και ενδυνάμωσης άμεσα ενδιαφερόμενων στο χώρο της ψυχικής υγείας, ενώ παράλληλα προσφέρει ψυχοθεραπευτικές, συμβουλευτικές και εκπαιδευτικές υπηρεσίες. Ενδιαφέρεται για εναλλακτικούς τρόπους αντιμετώπισης του ψυχικού πόνου και για την ανάδειξη της ψυχικής ποικιλομορφίας. Έχει διδάξει σε πολλές χώρες και έχει προσφέρει εκπαίδευση σε μια μεγάλη ποικιλία ομάδων που συμπεριλαμβάνει επαγγελματίες, φοιτητές, άμεσα ενδιαφερόμενους, μέλη οικογενειών και φορείς χάραξης πολιτικής.

Έχει εκπαιδευτεί και κατέχει μεταπτυχιακό τίτλο στην προσέγγιση Process Work και έχει ολοκληρώσει διετή εκπαίδευση στον Ανοιχτό Διάλογο με τον Jaakko Seikkula. Είναι συνιδρυτής πολλών ομάδων αυτοβοήθειας, συνηγορίας και κοινοτικής δράσης στις Η.Π.Α., όπως το Icarus Project, το Freedom Centre και το Portland Hearing Voices. Επίσης, είναι μέλος του Δ.Σ. του Intervoice. Η δουλειά του έχει προβληθεί από διάφορα ΜΜΕ όπως οι New York Times, το Newsweek, το National Public Radio και είναι παραγωγός του Madness Radio. Για περισσότερες πληροφορίες επισκεφτείτε τις ιστοσελίδες:

http://www.willhall.net,

http://www.madnessradio.net

http://theicarusproject.net

http://www.portlandhearingvoices.net

http://www.intervoiceonline.org

Will2013.pdf

Dihmerida_WHall.pdf

Τμήμα “ακαταλογίστων” ετοιμάζουν στο Δαφνί

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗΣ ΣΥΣΠΕΙΡΩΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ

ΜΕ ΤΗΝ ΙΔΡΥΣΗ ΤΜΗΜΑΤΟΣ «ΑΚΑΤΑΛΟΓΙΣΤΩΝ» (ΔΙΚΑΣΤΙΚΟΥ ΨΥΧΙΑΤΡΕΙΟΥ) ΞΕΚΙΝΑ ΤΟ «ΚΛΕΙΣΙΜΟ» ΤΟΥ ΨΝΑ

Δεν πέρασε ούτε μήνας από την ημέρα που η υφυπουργός Υγείας Φ. Σκοπούλη ανακοίνωσε στα σωματεία εργαζομένων στο ΨΝΑ (Δαφνί) και στο Δρομοκαίτειο, που διεκδικούσαν την υπογραφή και δημοσίευση των οργανισμών των δυο ψυχιατρείων, ότι και τα δυο πρόκειται να κλείσουν και ότι αυτό είναι το κύριο ζήτημα και όχι ο οργανισμός. Και ενώ τα έλεγε αυτά, προωθούσε και την υπογραφή των οργανισμών που πήραν τον δρόμο προς την δημοσίευση.

Και εν μέσω φημών, «κλείνει δεν κλείνει», και «πότε κλείνει», φέτος, το 2015, ή και λίγο αργότερα, καθώς και κλιμακούμενου πανικού μεταξύ των εργαζομένων στα δυο νοσοκομεία, χωρίς, ταυτόχρονα, καμιά ενημέρωση αρμοδίως για το τι και πώς σχεδιάζεται, κλήθηκε την Παρασκευή, 22/2, ο Διοικητής του ΨΝΑ στο γραφείο της υφυπουργού για ένα ακόμα μυστικοδιαβούλιο.

Το περιεχόμενο της συνάντησης αποκαλύφθηκε, και επισήμως, λίγες μόλις μέρες μετά, την Τρίτη 26/2, όταν επισκέφθηκαν το ΨΝΑ, «ξαφνικά», στέλεχος του γραφείου της κ. Σκοπούλη καθώς και στέλεχος της Δ/νσης Ψυχικής Υγείας με σκοπό να δουν αυτοπροσώπως το γηροψυχιατρικό τμήμα (Μποδοσάκειο),όπου νοσηλεύονται (σε καθόλου καλές συνθήκες) πάνω από 100 υπερήλικες με πολύπλοκα και σοβαρά προβλήματα. Σκοπός της επίσκεψης, όπως διέρρευσε από τους ίδιους, το άδειασμα του «Μποδοσάκειου» προκειμένου να μετατραπεί σε τμήμα εγκλεισμού των νοσηλευόμενων στο ΨΝΑ με βάση το άρθρο 69 ΠΚ.

Οι νοσηλευόμενοι θα μεταφερθούν σε οικοτροφεία των ΜΚΟ (όπως, άλλωστε, σχεδιάζεται και για τους νοσηλευόμενους σε ένα άλλο τμήμα χρόνιας παραμονής του ΨΝΑ, καθώς και όσων έχουν μεγάλο χρόνο παραμονής σε τμήματα εισαγωγών).

Εδώ και πολλά χρόνια και με δεδομένη την έλλειψη της όποιας συγκεκριμένης πρόβλεψης (νομοθετικής, θεσμικής και υπηρεσιών) για την αντιμετώπιση των ασθενών που έχουν διαπράξει ποινικό αδίκημα και, λόγω της ψυχικής τους διαταραχής, κρίνονται ακαταλόγιστοι, οι ασθενείς αυτοί νοσηλεύονται στα τμήματα εισαγωγών, πολλές φορές για πολλά χρόνια, εξαιτίας, συνήθως, και της άρνησης/ανικανότητας των δικαστηρίων (που κρίνουν στη βάση στερεοτύπων και προκαταλήψεων) να τηρήσουν με ακρίβεια τις προβλεπόμενες διαδικασίες και εισηγήσεις των αρμόδιων προς τούτο ψυχιάτρων.

Πολλοί από τους νοσηλευόμενους/«κρατούμενους» με το άρθρο 69 διαμένουν σε εξωνοσοκομειακές στεγαστικές δομές του ΨΝΑ.

Μια κατάσταση «προσωρινότητας» που έχει γίνει μόνιμη, ωστόσο πολύ καλλίτερη από το αλήστου μνήμης τμήμα των «ακαταλογίστων» του ΨΝΑ που καταργήθηκε, μετά από καταγγελίες, εδώ και αρκετά χρόνια.

Τώρα έχουμε επιστροφή στην προς 20ετίας κατάσταση. Και μάλιστα με εισήγηση της «Επιτροπής σοφών» του Λοβέρδου για την αναθεώρηση του Ψυχαργώς, που έγινε και υπουργική απόφαση (3/5/2012) από τον τότε υφυπουργό Μπόλαρη. Είναι εδώ που προβλέπεται το fast tarck κλείσιμο των ψυχιατρείων, με παραμονή μόνο εντός του ΨΝΑ ενός τμήματος «ακαταλογίστων» (δικαστικό ψυχιατρείο) στα πρότυπα των εγγλέζικων High Security Hospitals : κάμερες, τοίχοι, συρματοπλέγματα, φύλακες αντί για θεραπευτές, ή, στην καλλίτερη περίπτωση, κυρίως φύλακες αντί για θεραπευτές. Ένα κανονικό Νταχάου. Με την πολύ βάσιμη πιθανότητα, εν μέσω των συνθηκών στις οποίες ζούμε και των προτάσεων που είχε ήδη κάνει η «Επιτροπή σοφών» για την αναθεώρηση του Ψυχαργώς, να εγκλείονται σ΄ αυτό το «κατάστημα» όχι μόνο ψυχικά πάσχοντες που έχουν διαπράξει ποινικό αδίκημα, αλλά και νέοι στους οποίους όλο και πιο πολύ θα αποδίδεται ο χαρακτηρισμός της ονομαζόμενης «Σοβαρά Επικίνδυνης Διαταραχής Προσωπικότητας» (SDPD). Αυτή τη στιγμή νοσηλεύονται στο ΨΝΑ πάνω από 80 άτομα με το άρθρο 69 ΠΚ.

Δεν είναι τυχαίο που το προϋπάρχον και σε αναμονή σχέδιο μπήκε σε εφαρμογή αμέσως μετά την υπογραφή του συμφώνου Αντορ-Λυκουρέντζου και την επαναχρηματοδότηση, από την ΕΕ, των ΜΚΟ με 150 εκ. ευρώ για τρία χρόνια… τη στιγμή που για το δημόσιο δεν διατίθεται (και στην πραγματικότητα δεν περισσεύει) από το ΕΣΠΑ ούτε ένα ευρώ.

Είναι σαφές ότι υπάρχει ένα σχέδιο (ανεξάρτητα από το αν θα καταφέρουν να το φέρουν σε πέρας) κλεισίματος των ψυχιατρείων, όχι στην λογική του ξεπεράσματός τους, ως «τρόπου σκέψης, πρακτικής και συστήματος», προς ένα εναλλακτικό, κοινοτικά βασισμένο και ολοκληρωμένο σύστημα και ψυχικής υγείας, αλλά ένα σχέδιο ιδιωτικοποίησης. Γι΄ αυτό στηρίζουν με τόσα κονδύλια τις ΜΚΟ – έτσι ώστε, με τις δήθεν κοινοτικές τους μονάδες, ομοιώματα κοινοτικών υπηρεσιών (πχ, Κέντρα Ημέρας αντί Κέντρα Ψυχικής Υγείας κλπ), να κατασκευάσουν το άλλοθι του ταχύτατου κλεισίματος των ψυχιατρείων.

Ξεκινούν από κάτι που η πλειονότητα της κατεστημένης ψυχιατρικής κοινότητας (και όχι μόνο) θα αποδεχτεί, ως επί το πλείστον, ασμένως, ενίοτε με κάποια μουρμουρητά, αλλά, στο τέλος, όλοι…ναι!!! «Επικινδυνότητα» γαρ….

Ταυτόχρονα, με χρηματοδοτημένες, πλέον, τις ΜΚΟ και υπόχρεες στον κύρη τους (ΕΕ), αδειάζουν τα λιγοστά τμήματα χρονίων…και τι μένει; Τα τμήματα εισαγωγών προς μεταφορά σε γενικά νοσοκομεία (είτε ως κλινικές ψυχιατρικές, είτε ως κέντρα κρίσης, όπως γράφουν οι «σοφοί» του Λοβέρδου).

Οι νοσηλευόμενοι στα τμήματα χρονίων πρέπει να μεταβούν σε στεγαστικές δομές (ή να στηριχτούν στον τόπο κατοικίας), το ψυχιατρείο ως θεσμός είναι απαρχαιωμένο και βάρβαρο και, ως τέτοιο, πρέπει να (θα έπρεπε ήδη να έχει) κλείσει. Αλλά πώς; Με το σύμφωνο Αντορ- Λυκουρέντζου-Δικτύου Αργώς; Αυτό δεν είναι το κλείσιμο ως ξεπέρασμα, ως αποΪδρυματοποίηση, αλλά η δολοφονία του ψυχιατρείου – η καταστροφή των ασθενών και των εργαζομένων.

Και όλα αυτά χωρίς καμιά ενημέρωση κανενός μέσα στα ψυχιατρεία. Στα κρυφά. Από κάποια άγνωστα κέντρα που κινούν τα νήματα, επεξεργάζονται τους ήδη υπαρκτούς σχεδιασμούς και την διαδικασία, την οποία τα ίδια άρχισαν να υλοποιούν τεχνοκρατικά, διαχειριστικά και, στο τέλος, σε λίγο, με εντολές: πήγαινε εδώ εσύ, πήγαινε, ο άλλος, εκεί κοκ.

Μπορεί να υπάρξει κλείσιμο του ψυχιατρείου χωρίς ενεργό συμμετοχή των «ασθενών» και των λειτουργών όλων των κλάδων (όπως και της ίδιας της κοινωνίας);

Μπορεί να υπάρξει διαδικασία μετασχηματισμού σε ένα ψυχιατρείο (Δαφνί, Δρομοκαίτειο) που έχει κυριολεκτικά στεγνώσει από προσωπικό; Που οι στεγαστικές δομές του απειλούνται, εξαιτίας αυτού, με άμεσο κλείσιμο και τα τμήματα εισαγωγών δεν μπορούν πια να λειτουργήσουν; Χωρίς ολοκληρωμένες κοινοτικές μονάδες σε τομεοποιημένη βάση, ΚΨΥ και δίκτυο κοινοτικών υπηρεσιών, που έχουν αναπτύξει τη δουλειά τους έτσι ώστε να υποκαθιστούν πλήρως την παλιά ιδρυματική λειτουργία, αλλά σε νέα βάση και σε διαμετρικά αντίθετη κατεύθυνση;

Μπορεί να κλείσει μια μονάδα χωρίς την πλήρη ανάπτυξη αυτού που θα την αντικαταστήσει;

Η μετάβαση έχει κόστος. Δεν γίνεται, όπως θεωρεί η «Επιτροπή σοφών» του Λοβέρδου, που συμπλέει πλήρως με τις λογικές του μνημόνιου (λειτουργώντας μάλιστα, πιθανώς, ως άμεσο ή έμμεσο παρακλάδι της εγκατεστημένης στο Υπουργείο task force), στη λογική «κλείνω το παλιό χωρίς να έχει αρχίσει να λειτουργεί, στην πλήρη ανάπτυξή του, το καινούργιο». Αυτή η Επιτροπή (γνωστό από ποιους αποτελείτο) έκανε «αναθεώρηση του Ψυχαργώς» ως εφαρμογή του μνημόνιου στη ψυχική υγεία.

Είναι τόσο «έτοιμοι» και τόσο προχειρολόγοι, που έφτασε (σήμερα, 27/2) ο Διοικητής της 2η ΔΥΠΕ Ευδοκιμίδης, να προτείνει σε συνδικαλιστές στο ΑΤΤΙΚΟ (που είναι σε κινητοποίηση) : «Το Δαφνί αδειάζει… γιατί δεν κάνετε εκεί μια μονάδα αποκατάστασης»;

Και την ίδια στιγμή, οι οργανισμοί, για την υπογραφή των οποίων έγινε τόσος θόρυβος, αφού υπογράφτηκαν, επέστρεψαν πάλι πίσω προς αναθεώρηση γιατί, λέει, τα δυο ψυχιατρεία δεν μπορούν να είναι συγχωνευμένα και πρέπει να έχουν διαφορετικούς διοικητές (ή, ό,τι άλλο κρύβεται πίσω από τις κινήσεις αυτές)…

Fast track αλλαγή (ή τρόπου εφαρμογής) πλεύσης, fast track αλλαγή οργανισμού.

Το ερώτημα, μπροστά σ΄ αυτή τη λαίλαπα της εφαρμογής του ακραιφνούς νεοφιλελευθερισμού στην ψυχική υγεία, είναι τι κάνουν οι άμεσα ενδιαφερόμενοι.

Σ΄ ένα τοπίο που σημαδεύεται, μέσα σε λίγες μέρες, από την απανθράκωση μηχανικά καθηλωμένου ασθενή στο ΨΝ Τρίπολης, το θάνατο δυο ενοίκων από πυρκαγιά σε οικοτροφείο στον Κορυδαλλό, τη σύλληψη μέλους του προσωπικού για βιασμό νοσηλευόμενης στο ΨΝΑ.

Τι κάνουν οι γιατροί και το προσωπικό στο Δαφνί και στο Δρομοκαίτειο; Θα εξακολουθήσουν να κινούνται ανάμεσα στην αδιάφορη και παθητική αποδοχή (και εν τέλει σύμπλευση) με τα σχέδια αυτά, από τη μια, και το ψέλλισμα κάποιων μουρμουρητών δυσφορίας, από την άλλη, ή θ΄ αναπτύξουν, επιτέλους, θέσεις για το τι είδους ψυχική υγεία θέλουμε, τι είδους μεταρρύθμιση διεκδικούμε, ψυχίατροι και εργαζόμενοι, ποια, πραγματική, αντίσταση συγκροτούμε και προβάλλουμε;

27/2/2013

Psyspirosi.gr

.

Περί Αυτοκτονιών: Μικρό Εγκόλπιο Αυτοπροστασίας για Ίκαρους

Τα Διλήμματα:

Το άρθρο αυτό φιλοδοξεί να ανακινήσει το θέμα των αυτοκτονιών. Ένα ευαίσθητο θέμα, για το οποίο ακόμα δεν υπάρχουν αδιάβλητα στατιστικά στοιχεία. Στα μνημονιακά χρόνια, οι συνεχείς αυτοκτονίες (πχ η αυτοκτονία του 77χρονου συνταξιούχου φαρμακοποιού στο Σύνταγμα) αναταράσσουν το κοινωνικό θυμικό. Οι ίδιες αυτοκτονίες όμως συγκροτούν στο δημόσιο διάλογο την αγκυροβόληση ενός κύριου διλήμματος πολιτικής/επιστήμης: μέσα ή έξω; υπάρχουν μεμονωμένα άτομα ή κοινωνία; ατομική ευθύνη ή κοινωνική; ψυχοπαθολογία ή μνημόνιο;

‘Όμως εδώ θα ασχοληθώ με ένα συγκεκριμένο αριθμό πρόσφατων αυτοκτονιών: ο Βαγγέλης Σταμούλιας από τη Λαϊκή Συνέλευση Αιγάλεω, ο δάσκαλος Σάββας Μετοικίδης, ο Γιάννης ο Ληστής (Κτιστάκης) από τα Χανιά, στο εξωτερικό ο ακτιβιστής του διαδικτύου Aaron Schwartz, ίσως τόσοι άλλοι που δεν έπεσαν στην αντίληψή μου, που οι ζωές τους ίσως δεν ήταν τόσο αξιομνημόνευτες στη δημόσια σφαίρα. Μπορεί να τις θεωρούμε πολιτικές λόγω των συνθηκών απελπισίας που επέβαλλαν οι μνημονιακές πολιτικές, αλλά σίγουρα να τις δούμε και ως αυτοκτονίες, αυτή την τραγική στιγμή της ανθρώπινης οδύνης όταν ένας άνθρωπος περνάει το κατώφλι του να αφαιρέσει τη ζωή του.

Η ματιά του Icarus Project:

Σε αυτό το άρθρο θα προσπαθήσω λοιπόν, βάζοντας και βγάζοντας τα γυαλιά του “ειδικού ψυ”, και εμπνεόμενος από το Icarus Project1 – όσο αντιφατική κι αν είναι αυτή η συνύπαρξη!- να συζητήσω αυτές τις συγκεκριμένες αυτοκτονίες. Το Icarus Project αντιλαμβάνεται τις δυνατότητες των ανθρώπων για “εναλλακτικές καταστάσεις συνείδησης” (altered states) ως “επικίνδυνα δώρα” που χρειάζεται να καλλιεργηθούν και να φροντιστούν, παρά ως ασθένεια ή διαταραχή που πρέπει να θεραπευθεί ή να εξουδετερωθεί με την επιβολή της γνώσης/εξουσίας του “ψυ συμπλέγματος2”. Αυτό βασίζεται στην πεποίθηση ότι “τα συνυφασμένα νήματα της τρέλας και της δημιουργικότητας μπορούν να εμπνεύσουν την ελπίδα και το μετασχηματισμό σε ένα καταπιεσμένο και πληγωμένο κόσμο”.

Πραγματικά, η πολιτική δράση και η ζωή των ανθρώπων αυτών που ενέπνευσαν αυτό το άρθρο, η κοινωνική συνείδηση και προσφορά τους, με οδηγεί να τους ονομάσω Ίκαρους ή ζιζάνια στην κοινωνία. Σαν Ίκαροι, θέλουν να πετάξουν ψηλά, κοντά στον ήλιο, να δράσουν, να βοηθήσουν, να φωνάξουν, να ερωτευτούν, αλλά κάποτε καίγονται τα φτερά τους, δεν αντέχουν την κάψα και πέφτουν στη Γη. Σαν ζιζάνια, φυτρώνουν, κάνουν ένα ξεπέταγμα προς τα πάνω, αναστατώνουν το φυτό που τα έχει δίπλα του, αλλά επειδή δεν έχουν βαθιές ρίζες, μαραίνονται από τον ήλιο. Μια τέτοια δράση αυτών των ανθρώπων, με κάνει να τους θαυμάζω.

Η ματιά του “ειδικού ψυ”:

Από την άλλη όμως, βάζοντας τα γυαλιά του “ειδικού ψυ-”, δεν μπορώ να μην διακρίνω και τη δυνατότητα μιας διάγνωσης ψυχοπαθολογίας. Η πιο συχνή διάγνωση/περιγραφή για τέτοιες περιπτώσεις έχει το όνομα της διπολικής διαταραχής (ΔΔ), παλιά τη λέγαμε μανιοκατάθλιψη. Πολλοί “ειδικοί ψυ-”, αν και την κατατάσσουν στις διαταραχές της διάθεσης, την θέτουν δίπλα στη σχιζοφρένεια και τη σχιζοσυναισθηματική διαταραχή στις ψυχώσεις, όσον αφορά τις ακραίες καταστάσεις που βιώνονται στους δυο πόλους. Η ΔΔ είναι μια “κυκλική” διαταραχή όπου οι ασθενείς βιώνουν περιοδικά επεισόδια μανίας και κατάθλιψης, γράφει η βικηπαίδεια3. Η περίοδος μανίας χαρακτηρίζεται συνήθως από έξαρση, υπερκινητικότητα και συναισθηματική διέγερση. Τα άτομα με μανία συνήθως βιώνουν αύξηση της ενέργειας (υπερκινητικότητα) και μείωση της ανάγκης για ύπνο, πολλά άτομα επίσης βιώνουν επιταχυμένο ρυθμό ομιλίας συχνά με μεγάλα άλματα στη σκέψη που μπορεί να εμποδίζουν τους άλλους να παρακολουθήσουν τους συνειρμούς τους. […] Η συμπεριφορά τους μπορεί να γίνει ενοχλητική και επιθετική. Πολλά άτομα μπορεί να θεωρούν ότι είναι σε μια “ειδική αποστολή” ή ότι είναι ανώτεροι όλων των άλλων, ιδέες που θεωρούνται μεγαλοπρεπείς και εξωπραγματικές. Το άτομο μπορεί να πάρει επικίνδυνα ρίσκα όπως ανεξέλεγκτη σεξουαλική δραστηριότητα ή απερίσκεπτες οικονομικές επενδύσεις, ή ακόμη και να θέσει σε κίνδυνο την σωματική του ακεραιότητα. Τα συμπτώματα της καταθλιπτικής φάσης της διπολικής διαταραχής είναι: αίσθημα λύπης, άγχος, τύψεις, οργή, απομόνωση, απελπισία, διαταραχές στον ύπνο και της όρεξης για φαγητό, εξάντληση, απώλεια ενδιαφέροντος για πολλές δραστηριότητες, προβλήματα συγκέντρωσης, απάθεια, αποπροσωποποίηση ή αποπραγμοποίηση, απώλεια ενδιαφέροντος για διάφορες σεξουαλικές δραστηριότητες, κοινωνικό άγχος και ντροπή, οξυθυμία, χρόνιος πόνος (χωρίς κάποιο γνωστό αίτιο), τάσεις ή απόπειρες αυτοκτονίας.

Οι περιγραφές των φάσεων ή των διαθέσεων, με το εξουδετερωμένο λεξιλόγιο της εκλαϊκευμένης κυρίαρχης ψυχιατρικής, κατασκευάζουν το πρόβλημα ως ενδοψυχικό, ατομικής ψυχοπαθολογίας. Σίγουρα μπορεί και να περιγράφουν μεμονωμένες περιόδους ζωής πολλών ανθρώπων. Ασχέτως του αν είναι χρήσιμη αυτή η διάγνωση, γεγονός είναι ότι οι απόπειρες αυτοκτονίας και η σκέψη τους – αυτό που ορίζεται διαγνωστικά ως “αυτοκτονικός ιδεασμός” – στη καταθλιπτική φάση, μερικές φορές πετυχαίνουν και ο Ίκαρος γκρεμίζεται. Πολλά μπορούν να γραφτούν ως κριτική στα συστήματα ψυχιατρικών διαγνώσεων, ή/και στην πολιτική χρησιμότητα της “ψυ” ετικετοποίησης αντισυστημικά δρώντων πολιτών4 αλλά δεν είναι εδώ αυτός ο σκοπός.

6 βασικές συμβουλές προφύλαξης/προστασίας5:

Σκοπός τελικά του άρθρου είναι μερικές συμβουλές αυτοβοήθειας από τη σκοπιά ενός “ψυ ειδικού”, που γράφει από μια ηθική στάση φροντίδας6 (Gilligan, 1993) για την καλλιέργεια των δώρων αυτών της τρέλας. Μια ηθική στάση που προτείνει την αυτοβοήθεια, τις απλές συμβουλές που προέρχονται από την καταγραφή της εμπειρίας των άμεσα ενδιαφερόμενων, έναντι της μυστικοποίησης της ψυχοθεραπείας, ως μια πρακτική αυθεντίας από “κατά φαντασίαν θεραπευτές”7. Μια τέτοια στάση εκκινεί από την πεποίθησή μου ότι τέτοιοι άνθρωποι-ζιζάνια, τέτοιοι Ίκαροι χρειάζονται στην κοινωνία, γιατί διαταράσσουν τα βαλτωμένα νερά, μας δείχνουν νέους τρόπους να πηγαίνουμε ψηλότερα, μας (εμ)ψυχώνουν. Γι αυτό (μας) χρειάζεται να μάθουν να προφυλάγονται.

1. Πώς ήταν ως τώρα, πώς άρχισε και τι συνέβη πριν στο παρελθόν: Η πρωταρχική συμβουλή είναι να μπορείτε να προσδιορίσετε τις συνθήκες πριν την κάθε περίοδο κρίσης, ποια είναι τα γεγονότα που την “πυροδοτούν”. Παρόλο που και πάλι κάτι τέτοιο είναι διαφορετικό για τον καθένα, υπάρχει ένας κατάλογος από συχνά εμφανιζόμενα σημάδια, που προειδοποιούν για τον ερχομό μιας κρίσης:

  • Αυξανόμενες διαταραχές ύπνου
  • Αλλαγές στην αντίληψη
  • Αλλαγές στην σκέψη
  • Αλλαγές στην αντίληψη του σώματος
  • Αλλαγές στην συμπεριφορά
  • Αλλαγές στην συμπεριφορά των άλλων ανθρώπων

2. Επικέντρωση στην επαφή με τον εαυτό μου, στη στιγμή: ενσυνείδητη επαφή με τον εαυτό μου, να καταλαβαίνω τις ανάγκες μου, κάθε στιγμή. Βοηθητικές μπορεί να είναι εδώ οι τεχνικές διαλογισμού της προσέγγισης της Ενσυνειδητότητας (Mindfulness)8που μετατοπίζουν το κέντρο προσοχής από το «Κάνω» στο «Είμαι/Υπάρχω». Οι τεχνικές αυτές μπορούν να εφαρμοστούν οπουδήποτε και οποιαδήποτε στιγμή καθώς το μόνο που χρειάζεται είναι το να συντονιστείτε με την εμπειρία σας έτσι όπως ξεδιπλώνεται στον παρόντα χρόνο. Χρήσιμο είναι να αφουγκράζεστε καθημερινά και να ρωτάτε τον εαυτό σας :

  • είμαι ευχαριστημένος-η με την ζωή που ζω; Υπάρχουν πράγματα που θέλω να αλλάξω;
  • Πώς θα μπορούσα να τα αλλάξω; Υπάρχουν άνθρωποι, που μπορούν να με στηρίξουν και να με ενθαρρύνουν σ’ αυτό;
  • Όταν έχω επιθυμίες, οι οποίες εξαιτίας εξωτερικών παραγόντων δεν μπορούν να ικανοποιηθούν, υπάρχει ίσως κάποια παρόμοια ή κάποια μικρότερη επιθυμία, την οποία να μπορώ να ικανοποιήσω;

3. “Οι φίλοι κάνουν το καλύτερο φάρμακο”: Μιλήστε σε κάποιο φίλο/η που εμπιστεύεστε για αυτά που νιώθετε και τις περιόδους κρίσης. Βεβαιωθείτε ότι μπορεί, θέλει και έχει τα τηλέφωνα επικοινωνίας σας για να σας ψάξει, αν “εξαφανιστείτε” για κάποιο διάστημα. Ίσως ο σημαντικότερος παράγοντας για την πρόληψη είναι το να έχουμε έναν κύκλο φίλων ή γνωστών, με τους οποίους αισθανόμαστε καλά και μπορούμε να συζητήσουμε τις δυσκολίες μας, αλλά και τις χαρές της ζωής μας. Εδώ μπορεί να είναι βοηθητική η επαφή με μια ομάδα αυτοβοήθειας.

4. Λίστα για την περίπτωση της κρίσης: Ανακαλέστε με βάση την τελευταία περίοδο κρίσης τι σας βοήθησε και τι σας έβλαψε τότε και φτιάξτε με βάση αυτές τις εμπειρίες έναν κατάλογο από πράγματα, που μπορείτε να κάνετε σε περίπτωση κρίσης.

5. Χώρος – καταφύγιο: Διαμορφώστε μια γωνιά όπου νιώθετε ηρεμία και ασχοληθείτε με πράγματα που χαλαρώνουν (μουσική, διαλογισμό, μαγείρεμα, διάβασμα, χειρωνακτικές εργασίες, κλπ) ή ακόμα και γυμναστική, γιόγκα, ποδήλατο.

6. Νομικά Δικαιώματα: Ενημερωθείτε από έναν έμπιστο σας δικηγόρο για τα προσωπικά σας δικαιώματα έναντι του νόμου σε περίοδο κρίσης, για την αποφυγή (βίαιης) αναγκαστικής νοσηλείας.

Πολιτικοοικονομικά θα πρέπει να χτυπήσεις”:

Βγάζοντας τα γυαλιά του “ειδικού ψυ”, καταλαβαίνω ότι η ψυχολογιοποίηση είναι η πιο πρόσφορη κριτική για την προοπτική αυτού του άρθρου. Ωστόσο, η φροντίδα, η αυτοβοήθεια, και η μη-παθολογικοποίηση του πολιτικού είναι ο προσανατολισμός αυτού του άρθρου, όχι η κατάφαση της εξουσίας/γνώσης του “ειδικού ψυ” μέσα από την άκριτη απόδοση διαγνώσεων. Γιατί, σε κάθε περίπτωση, τα έχει πει καλύτερα στα τετράστιχα του ο Γιάννης Νεγρεπόντης, όπως τα τραγούδησε ο Λ.Κηλαηδόνης9 σε μια άλλη ταραχώδη περίοδο, σχεδόν 40 χρόνια πριν:

Η ψύχωση παράγωγο
βαθύτερης αιτίας
κυρίως οικονομικής
δομής της κοινωνίας

Στη θεραπεία παράλληλα
θα πρέπει να κοιτάξεις
απ’ την αιτία ριζικά
τον κόσμο ν’ απαλλάξεις

Και το κακό στη ρίζα του
αν το αντιμετωπίσεις
πολιτικοοικονομικά
θα πρέπει να χτυπήσεις

Του Γιώργου Κεσίσογλου

1http://theicarusproject.net/: Ένα δίκτυο ανθρώπων που ζουν με/έχουν επηρεαστεί από εμπειρίες που κοινότυπα φέρουν τη διάγνωση και την ετικέτα ψυχιατρικών διαταραχών. Είναι δίκτυο αυτοβοήθειας σε ΗΠΑ και Η.Β., που οραματίζεται μια νέα κουλτούρα και γλώσσα η οποία να συνηχεί με τις πραγματικές εμπειρίες “ψυχικής ασθένειας” παρά να προσπαθεί να χωρέσει τις ζωές των μελών του σε ένα συμβατικό πλαίσιο (ψυχιατρικής διάγνωσης).

2 Rose, N. (1985) The Psychological Complex, London: Routledge.

3 Στο λήμμα για τη ΔΔ: http://goo.gl/z3KIk. Αντλώ από τη Βικηπαίδεια για τη σαφήνεια, απλότητα και προσβασιμότητα της περιγραφής των συμπτωμάτων της ΔΔ . Ωστόσο, σίγουρα, τα διαγνωστικά κριτήρια και η διαφοροδιάγνωση της διπολικής διαταραχής είναι πολύ πιο αμφίσημα και ανάλογα της συγκεκριμένης παθολογικής φαινομενολογίας του ανθρώπου και της ερμηνείας του “ψυ ειδικού” (ψυχιάτρου, ψυχολόγου, κλπ).

4Levine, B.E. “Με ποιο τρόπο οι ψυχολόγοι υπονομεύουν τα δημοκρατικά κινήματα” (μτφρ. Α.Βατσινάς), Radicalμα τ.2.

5Έχω αντλήσει στοιχεία για τις συμβουλές αυτές από τον οδηγό “…Τι (δε) με βοηθάει όταν τρελαίνομαι…”, που διαθέτει το Παρατηρητήριο για τα Δικαιώματα στο Χώρο της Ψυχικής υγείας, σε απόδοση από τα Γερμανικά της Άννας Εμμανουηλίδου. Διαθέσιμο στο: http://goo.gl/C2ipb

6 Gilligan, C. (1993). In a Different Voice: Psychological Theory and Women’s Development. Cambridge, MA: Harvard University Press.

7Βατσινάς, Α. (2012) “Η κρίση ως ψευδασθένεια και οι κατά φαντασίαν θεραπευτές”, Radicalμα τ.1.

8 Μαρία-Έρση Κολίρη: “Ζώντας Εν συνειδήσει – η εφαρμογή του διαλογισμού στην ψυχοθεραπεία”, διαθέσιμο στο: http://goo.gl/sthRV

9 Γιάννης Νεγρεπόντης – Λουκιανός Κηλαηδόνης: “Η αντιμετώπιση των ψυχώσεων”, από το δίσκο “Απλά Μαθήματα Πολιτικής Οικονομίας” (1975)

Αποθετήριο Εργασιών για συνθήκες εργασίας στα ψυχοκοινωνικά Επαγγέλματα

Από αυτό το χρόνο, ξεκινάει μια προσπάθεια συγκέντρωσης ερευνητικού υλικού προς τεκμηρίωση των συνθηκών εργασίας των επαγγελματιών ψυχοκοινωνικών υπηρεσιών (ψυχολόγων, ψυχιάτρων, κοινωνιολόγων, κοινωνικών λειτουργών, νοσηλευτών, κλπ) στον ιδιωτικό, τον «μη-κυβερνητικό/μη-κερδοσκοπικό» και τον δημόσιο τομέα.

Σκοπός αυτής της προσπάθειας είναι να μπει ένα μικρό λιθαράκι στην τεκμηρίωση των συνθηκών εργασίας του κλάδου, μέσα από την ίδια την έρευνα των απασχολούμενων στην Ελλάδα. Να γίνει μια συγκέντρωση των καταγραφών, με επιστημονικό τρόπο, των εργασιών (ερευνητικών, πτυχιακών, μεταπτυχιακών, διδακτορικών) και των επιστημονικών άρθρων (δηλαδή δημοσιευμένων σε κάποιο ακαδημαϊκό περιοδικό ή ιστοσελίδα) που αναφέρονται σε συνθήκες εργασίας στα ψυχοκοινωνικά επαγγέλματα.

Αυτό πιθανότατα θα βοηθήσει και στη δημοσιοποίηση των συνθηκών εργασίας, αλλά και στον αναστοχασμό του κλάδου για την έλλειψη συνδικαλιστικής οργάνωσης και δράσης του.

Γι αυτό θα δημιουργηθεί μια σελίδα εδώ στο μπλογκ, με λίνκ και αρχεία, όπου σιγά-σιγά θα προστίθεται το υλικό που θα ανιχνεύεται.

Για αυτό σας καλούμε να στείλετε ό,τι πέσει στα μάτια σας, ή ό,τι έχετε γράψει, στο email criticalpsy τελεία greece παπακι gmail τελεία com

Δυο παραδείγματα είναι:

1. Ι.Μπαβέλης (2011) Μ.κ.ο και η καταπολέμηση του κοινωνικού αποκλεισμού: η οπτική των εργαζομένων. Μεταπτυχιακή Διατριβή, ΑΠΘ. Διαθέσιμη στο: http://invenio.lib.auth.gr/record/126691?ln=el

2. Τσίρτογλου, Π. & Δέδες, Φ. (2011) Νέες μορφές υποκειμενικότητας του κοινωνικού επιστήμονα/ ψυχολόγου στην παροχή ψυχοκοινωνικών υπηρεσιών στην Ελλάδα: η περίπτωση των Μ.Κ.Ο. Μεταπτυχιακή Διατριβή, ΑΠΘ. Διαθέσιμη στο: http://invenio.lib.auth.gr/record/127324?ln=el

3. Μαρκάκη, Α. (2008) Η ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΣΕ ΔΟΜΕΣ ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ, Μεταπτυχιακή Διατριβή, Πανεπιστήμιο Πειραιώς, διαθέσιμη εδώ: Μαρκάκη – ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ ψυχοκοινωνικά επαγγέλματα

Πρόγραμμα Διημερίδας (14-15/12): Η κοινοτική ψυχική υγεία στην σημερινή περίοδο της οικονομικής κρίσης

Ο προγραμματισμός μιας Πανελλαδικής Συνάντησης των ΚΨΥ, με διεθνή συμμετοχή και με τίτλο «Ο Μετασχηματισμός της Θεραπευτικής Πράξης στη Μετάβαση από το Ίδρυμα στην Κοινότητα» είχε προκύψει και συγκροτηθεί αρκετό καιρό πριν, στο μεταίχμιο της περιόδου της κορύφωσης των αδιεξόδων της λεγόμενης «ψυχιατρικής μεταρρύθμισης» και του ξεσπάσματος της σημερινής κρίσης.

Ακριβώς σ΄ αυτή την περίοδο, μετά το ξέσπασμα αυτής της χωρίς προηγούμενο κρίσης, τη στιγμή που οι θεσμοί και οι υπηρεσίες της δημόσιας υγείας και της ψυχικής υγείας, καθώς και της κοινωνικής φροντίδας, αποτελούν τα πρώτα και πιο εύκολα θύματα του κοινωνικού κλονισμού εν μέσω του οποίου παραπαίει και κατακρημνίζεται ολόκληρη η κοινωνική οργάνωση, τουλάχιστον όπως είχε βαθμιαία συγκροτηθεί τα τελευταία 50 χρόνια, μια πανελλαδική συνάντηση για το ζήτημα της «κοινοτικής ψυχικής υγείας» όπως αυτό τίθεται σήμερα, δεν αποτελεί μιαν εκτός τόπου και χρόνου ακαδημαϊκή ενασχόληση, αλλά, το αντίθετο, μιαν ευκαιρία.

Αυτό που φαντάζει και αντιμετωπίζεται από τις κρατούσες πολιτικές ως περιττή πολυτέλεια (ή μετουσιώνεται σε απλό «ομοίωμα» κοινοτικής ψυχικής υγείας με σκοπό την απλή απορρόφηση του ΕΣΠΑ χωρίς καμιά οικοδόμηση ολοκληρωμένων υπηρεσιών), στην πραγματικότητα αποτελεί όχι μόνο μια προνομιακή οπτική γωνία, εντός του κοινωνικού ιστού, για την κατανόηση του ψυχικού πόνου στις ποικίλες μορφές του, αλλά και έναν εξίσου προνομιακό τόπο και τρόπο οργάνωσης των ολοκληρωμένων θεραπευτικών απαντήσεων, ιδιαίτερα σε μια περίοδο όπου, με ραγδαίους ρυθμούς, οι λεγόμενες «ευπαθείς ομάδες» και όλο και πιο πλατιά κοινωνικά στρώματα μετατρέπονται στους «πλεονάζοντες» αυτής της κοινωνίας, για τους οποίους η μόνη διαθέσιμη, πλέον, αντιμετώπιση είναι, όλο και περισσότερο, η «περιστρεφόμενη πόρτα» του εγκλεισμού και της πλήρους εγκατάλειψης.

Μια τέτοια συνάντηση μπορεί και πρέπει ν΄ αποτελέσει μιαν ευκαιρία όπου λειτουργοί, που εργάζονται σε κοινοτικές υπηρεσίες, ΚΨΥ και Κινητές Μονάδες, αλλά και χρήστες των υπηρεσιών, οικογένειες και άλλα υποκείμενα στον χώρο της ψυχικής υγείας και στην ευρύτερη κοινωνία, θα μπορέσουν να ανταλλάξουν και να επεξεργαστούν, μέσα από έναν ουσιαστικό διάλογο που πρέπει επιτέλους να υπάρξει, εμπειρίες και προβληματισμούς πάνω στις μορφές, την έκταση και τα ποικίλα περιεχόμενα που πήρε η «κοινοτική ψυχική υγεία», ως μέρος ενός υπό μεταρρύθμιση συστήματος ψυχικής υγείας στην Ελλάδα, το οποίο ποτέ δεν ολοκληρώθηκε και το οποίο, στην ανολοκλήρωτη, ανέκαθεν υποχρηματοδοτημένη και εν πολλοίς στρεβλή μορφή του, έρχεται να συναντήσει με βίαιο τρόπο τις επιπτώσεις της οικονομικής κρίσης και του μνημονίου. Πρόκειται για την πιο κρίσιμη στιγμή στην ιστορία των προσπαθειών για μια διαφορετική ψυχιατρική, έξω από τα τείχη του ασύλου.

Μια συζήτηση, επομένως, για την «κοινοτική ψυχική υγεία», για τις θεωρίες και τις πρακτικές της, με θεματικές από το «παρελθόν», όπως, π.χ., για τον ρόλο της ως μοχλού για την υπέρβαση της κατασταλτικής ψυχιατρικής ή, αντίθετα, ως παράλληλης και απλώς συμπληρωματικής προς αυτήν παροχής υπηρεσιών. Αλλά, επίσης, και πιο «επίκαιρες», όπως το πώς υπερασπίζουμε κατακτήσεις, πώς κινούμαστε μέσα σ’ αυτό το περιβάλλον που πολλαπλασιάζει και κάνει πιο πολύπλοκα τα αιτήματα και, ταυτόχρονα, διαλύει τις υπηρεσίες, κόβει δραστικά τους όποιους πόρους, απολύει λειτουργούς, μειώνει δραστικά αποδοχές και αποδέχεται την

ύπαρξη υπηρεσιών μόνο υπό τη μορφή των ερειπίων τους.

Το ζητούμενο, σ΄ αυτές τις συνθήκες, είναι το πώς οικοδομείται ένα πανελλαδικό δίκτυο επικοινωνίας των κοινοτικών υπηρεσιών που υπάρχουν και ταυτόχρονα επεξεργασίας θεωρίας και πρακτικών πάνω στην κοινοτική ψυχική υγεία και πώς συγκροτείται ένα μέτωπο για την υπεράσπιση αυτού που έχουμε οικοδομήσει -υπεράσπιση η οποία είναι άμεσα συνδεδεμένη με την διεκδίκηση αυτού που είναι αναγκαίο να υπάρξει στο άμεσο μέλλον.

14 και 15 Δεκεμβρίου 2011

09.00-19.00

Αίθουσα Δρακόπουλου, Πανεπιστήμιο Αθηνών

Πανεπιστημίου 30

Συμμετοχή ελεύθερη

Διοργάνωση : ΚΨΥ Αγίων Αναργύρων

Πληροφορίες : 210 2621260 , 210 2612890

 

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ


Τετάρτη, 14 Δεκεμβρίου 2011

09.00 Προσέλευση, εγγραφές

10.00 Εναρξη. Εισαγωγή στις εργασίες της διημερίδας

10.10-11.30 Από το ψυχιατρείο στην κοινότητα : ο ένας τοίχος μετά τον άλλο. Επιτεύγματα, αποτυχίες, στρεβλώσεις

Συντονισμός: Μεγαλοοικονόμου Θόδωρος

Μαδιανός Μιχάλης: «32 χρόνια πριν : από το πείραμα στην σημερινή πραγματικότητα της κοινοτικής ψυχικής υγείας».

Evaristo Pasquale : «Το κύκλωμα της δημόσιας ψυχικής υγείας στην Τεργέστη και στην Ιταλία»

Συζήτηση

11.30-12.00 Διάλειμμα

12.00-14.00 Το σημερινό τοπίο των κοινοτικών υπηρεσιών ψυχικής υγείας. Διάφορες ελληνικές εμπειρίες.

Συντονισμός : Παπαδόπουλος Ιωάννης

Αγγελίδης Γεώργιος : «Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Πέτρας Ολύμπου: η πορεία προς τον μετασχηματισμό του σε ένα σύγχρονο Δίκτυο Κοινοτικών Ψυχιατρικών Υπηρεσιών»

Κατσαρός Ανδρέας : « Η κατάργηση του ψυχιατρείου της Κέρκυρας και η ανάπτυξη των υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας του Τομέα στο πρότυπο ανοικτού συστήματος ολοκληρωμένης παροχής φροντίδας»

Καψάλη Αφροδίτη, Γεωργιλά Π. Ντζιού Ευ, Φούφουλα Μ.: «Τομέας Ψυχικής Υγείας Εύβοιας και Βοιωτίας, τρέχουσα και προτεινόμενη ανάπτυξη. Νέες ανάγκες και προβληματισμοί»

Σαμακουρή Μαρία : «Το Δίκτυο Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας Εβρου. Ιστορία, προβλήματα, προοπτικές».

Ραπτοπούλου Λουίζα : «Η λειτουργία της Κινητής Μονάδας Ψυχικής Υγείας του Πανεπιστημιακού Γενικού Νοσοκομείου Αλεξανδρούπολης»

Συζήτηση

14.00-15.00 Διάλειμμα-φαγητό

15.00-16.45 Το δίκτυο των υπηρεσιών ψυχικής υγείας

Συντονισμός : Τυχόπουλος Γρηγόριος

Λιβαδά Αννα : «Οι διαδρομές της θεραπευτικής φροντίδας από την μονάδα

νοσηλείας στην Κοινότητα και αντίστροφα, στα πλαίσια της τομεοποίησης του ΚΨΥ

Αγίων Αναργύρων»

Παπανδρέου Χρήστος : «Δίκτυο Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας : η σκυτάλη στα χέρια της Κοινότητας»

Φωτόπουλος Βασίλης : «Ακάλυπτες θεραπευτικές ανάγκες την Κοινότητα. Ο ρόλος των υπηρεσιών»

Νικολάρα Ροδόπη : «Η κοινοτική φροντίδα και περίθαλψη στο νομό Σερρών – 20 χρόνια λειτουργίας του ΚΨΥ. Προβλήματα και προοπτικές.

Λιοδάκης Αντώνης : «Οι κρίσεις στα ΚΨΥ. Πολιτικές και θεραπευτικές αναζητήσεις»

Συζήτηση

16.45-17.00 Διάλειμμα

17.00-19.00 Θεραπευτικές διαδρομές στην κοινότητα. Η ‘ανάληψη του περιστατικού’, η θεραπευτική συνέχεια, η παρέμβαση στην κρίση.

Συντονισμός : Μαγριπλής Δημήτριος

Παπαδόπουλος Ιωάννης : «’Δύσκολα περιστατικά’ στην Κοινοτική Ψυχιατρική Περίθαλψη. Οι διάφορες πλευρές της ‘δυσκολίας’»

Γεωργιάδης Δημήτριος : «Δείκτες ποιότητας και Ψυχική Υγεία: μια πρώτη προσπάθεια αξιολόγησης των παρεχόμενων υπηρεσιών του ΚΨΥ Χαλανδρίου»

Κωνσταντινίδη Μαρία : «Η επίσκεψη το σπίτι. Η ανάληψη του περιστατικού και ο ρόλος του κοινοτικού νοσηλευτή στη συνέχεια της θεραπευτικής φροντίδας»

Κιούσης Νικ, Παπακώστα Β, Κούτσια Αικ, Δημητριάδη Ελ. : «Ο ρόλος του νοσηλευτή και του Επισκέπτη Υγείας σε Υπηρεσίες Ψυχικής Υγείας στην Κοινότητα. Προβληματισμοί για μιαν εναλλακτική ανάπτυξη»

Καρατζαφέρης Λυκούργος : «Η παρέμβαση στην Κρίση»

Λαμπροπούλου Αθανασία: «Η λειτουργία του Κέντρου Ημέρας/Κοινωνικής Λέσχης του ΚΨΥ Αγίων Αναργύρων.

Συζήτηση

Πέμπτη, 15 Δεκεμβρίου 2011

09.00 Προσέλευση, εγγραφές

10.00 Εναρξη

10.00-12.00 Η μετάβαση της θεραπευτικής φροντίδας από το ίδρυμα στην κοινότητα στις συνθήκες της κρίσης

Συντονισμός: Λερίδου Ανδρομάχη

Λουκαδάκης Εμμανουήλ, Πλουμπίδης Δημήτριος : «Τα ΚΨΥ μπροστά στη κρίση»

Evaristo Pasquale : «Πώς να αντιμετωπίσουμε τα προβλήματα της Κοινοτικής Ψυχικής Υγείας σε συνθήκες κρίσης του Κράτους Πρόνοιας»

Αγγελίδης Γεώργιος : «Οι επιπτώσεις της σημερινής οικονομικής κρίσης στις υπηρεσίες ψυχικής υγείας της Πιερίας. Εμπειρίες από το ΚΨΥ Κατερίνης»

Κοκκινάκος Γεώργιος : «Η ψυχιατρική μεταρρύθμιση στην Κρήτη και η αλλαγή του ψυχιατρικού παραδείγματος»

Κουνιάκης Φώτης : «Πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας του ΙΚΑ: πολύπλευρες ανάγκες του ατόμου και ανάγκη διασύνδεσης των κοινοτικών υπηρεσιών ψυχικής υγείας»

Μεγαλοοικονόμου Θόδωρος : «Τι σημαίνει και υπό ποιους όρους μπορούμε σήμερα να μιλάμε για υπέρβαση και κλείσιμο των ψυχιατρείων;»

Συζήτηση

12.00-12.30 Διάλειμμα

12.30-14.00 Η κοινοτική ψυχική υγεία από τη σκοπιά των ‘χρηστών’ και των οικογενειών εν μέσω των επιπτώσεων της οικονομικής κρίσης.

Συντονισμός : Καρβούνη Λουκία

Γιαννουλόπουλος Γιώργος : «Κέντρα Ψυχικής Υγείας. Μια ελπίδα που μάλλον χάθηκε»

Χατζηδάκης Παύλος : «Διαδρομή ανάρρωσης»

Καλογιάννη Βάσω, Κατσαρού Λίνα: «Ανάρρωση και επανένταξη μέσα στην κρίση»

Πάλλη Αλεξάνδρα : «Οικογένειες και υπηρεσίες ψυχικής υγείας: εμφανείς και αφανείς συνιστώσες μιας συνεχιζόμενης κρίσης»

Μαγριπλής Δημήτριος : Οι επιπτώσεις της οικονομικής κρίσης στις οικογένειες των παιδιών και των εφήβων

Συζήτηση

14.00-15.00 Διάλειμμα για φαγητό

15.00-17.00 Οι επιπτώσεις την κρίσης στα αιτήματα, στις ανάγκες και στη λειτουργία των υπηρεσίες.

Συντονισμός : Φωτόπουλος Βασίλειος

Κακογιάννη Μαρία : «’Υπάρχει φως στο βάθος του τούνελ, ή είναι απλά το τρένο που έρχεται πάνω μας’; Η κοινοτική δουλειά μέσα σε ακραίες συνθήκες κρίσης : αιτήματα, ανάγκες, απαντήσεις από την εμπειρία στο ΚΨΥ Αγίων Αναργύρων»

Καλοδίκη Βιργινία : «Αλλάζει η οικονομική κρίση τα αιτήματα των χρηστών στις κοινοτικές υπηρεσίες ψυχικής υγείας;»

Γιωτσίδη Βασ, Δανιά Π, Μητσάκη Ειρ, Αθανασίου Ευτ : «Το Κέντρο Ψυχικής Υγείας στην ‘κρίση’. Νέες συνθήκες – νέες ανάγκες. Ανταπόκριση ή απορρύθμιση;

Γιαννοπούλου Ιωάννα: Amber Alert : «κίνδυνος εξαφάνισης υπηρεσιών ψυχικής υγείας παιδιών κα εφήβων πριν τη γέννησή τους»

Ασημακοπούλου Ξένη, Γιαννοπούλου Χρ, Θεοδωροπούλου Ρεβ, Κουϊμιτζή Ευτ, Κράνια Διον, Λιούσα Λ. : «Ο ρόλος και οι ανάγκες μιας Ιατροπαιδαγωγικής υπηρεσίας και οι επιπτώσεις του προγράμματος δημοσιονομικής προσαρμογής στη λειτουργία της. Η περίπτωση των Αγ. Αναργύρων»

Συζήτηση

17.00-17.15 Διάλειμμα

17.15-19.00 Υπάρχει μέλλον για την κοινοτική ψυχική υγεία;

Σύντομες παρεμβάσεις από ορισμένους εκ των ομιλητών και ελεύθερη συζήτηση

ΟΜΙΛΗΤΕΣ-ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΝΤΕΣ

  1. Αγγελίδης Γεώργιος, διευθυντής ψυχίατρος, ΚΨΥ Κατερίνης

  2. Αθανασίου Ευτυχία, επισκέπτρια υγείας, ΚΨΥ Κορυδαλλού

  3. Ασημακοπούλου Ξένη, ειδική παιδαγωγός, Κ.Ψ.Υ Αγ. Αναργύρων

  4. Γεωργιάδης Δημήτριος, ειδικός παιδαγωγός, ΚΨΥ Χαλανδρίου

  5. Γεωργιλά Π. διευθυντής ψυχίατρος, ψυχιατρική κλινική νοσ. Γεννηματά

  6. Γιαννοπούλου Ιωάννα:παιδοψυχίατρος διευθύντρια ΕΣΥ, ΚΨΥ Περιστερίου

  7. Γιαννοπούλου Χριστίνα, εργοθεραπεύτρια, Κ.Ψ.Υ Αγ. Αναργύρων

  8. Γιαννουλόπουλος Γιώργος, μέλος Επιτροπής χρηστών, πρώην χρηστών κα επιζώντων της ψυχιατρικής

  9. Γιωτσίδη Βασιλική, ψυχολόγος, ΚΨΥ Κορυδαλλού

  10. Δανιά Πηγή, ψυχολόγος, ΚΨΥ Κορυδαλλού

  11. Δημητριάδη Ελένη, νοσηλεύτρια, ΚΨΥ Χαλκίδας

  12. Evaristo Pasqualeδιευθυντής ψυχίατρος, Ψυχιατρικές υπηρεσίες Τεργέστης

  13. Θεοδωροπούλου Ρεβέκκα, κοινωνική λειτουργός, ΚΨΥ Αγίων Αναργύρων

  14. Κακογιάννη Μαρία, ψυχολόγος, ΚΨΥ Αγίων Αναργύρων

  15. Καλογιάννη Βάσω, μέλος Σ.Ο.Ψ.Υ Β. Προαστίων Αττικής

  16. Καλοδίκη Βιργινία, ειδ. ψυχίατρος, ΚΨΥ Περιστερίου

  17. Καρατζαφέρης Λυκούργος, ειδικ. Ψυχίατρος, Κ.Ψ.Υ Αγ. Αναργύρων

  18. Καρβούνη Λουκία, νοσηλεύτρια, ΚΨΥ Αγίων Αναργύρων

  19. Κατσαρός Ανδρέας, διευθυντής ψυχίατρος, ΚΨΥ Κέρκυρας

  20. Κατσαρού Λίνα, μέλος Σ.Ο.Ψ.Υ Β. Προαστίων Αττικής

  21. Καψάλη Αφροδίτη, πρόεδρος ΤΟΨΥ Εύβοιας-Βοιωτίας, επιστημονικά υπεύθυνη ψυχιατρικού τομέα ΓΝ Χαλκίδας

  22. Κιούσης Νίκος, νοσηλευτής, ΚΨΥ Χαλκίδας

  23. Κοκκινάκος Γιώργος, διευθυντής ψυχίατρος, ΚΨΥ Χανίων

  24. Κουϊμτζή Ευτυχία, ειδική παιδαγωγός, Κ.Ψ.Υ Αγ. Αναργύρων

  25. Κουνιάκης Φώτης, ψυχίατρος, ΙΚΑ Μενιδίου

  26. Κουτσιά Αικατερίνη, επισκέπτρια υγείας, ΚΨΥ Χαλκίδας

  27. Κράνια Διονυσία, παιδοψυχολόγος, Κ.Ψ.Υ Αγ. Αναργύρων

  28. Κωνσταντινίδη Μαρία, νοσηλεύτρια, Κ.Ψ.Υ Αγ. Αναργύρων

  29. Λαμπροπούλου Αθανασία, εργοθεραπεύτρια, Κ.Ψ.Υ Αγ. Αναργύρων

  30. Λερίδου Ανδρομάχη, Κοινωνική λειτουργός, Κ.Ψ.Υ Αγ. Αναργύρων

  31. Λιβαδά Άννα, ψυχολόγος, Κ.Ψ.Υ Αγ. Αναργύρων

  32. Λιοδάκης Αντώνη, διευθυντής ψυχίατρος, Κ.Ψ.Υ Ρεθύμνου

  33. Λιούσα Λίνα, λογοθεραπεύτρια, ΚΨΥ Αγ. Αναργύρων

  34. Λουκαδάκης Εμμανουήλ, ψυχολόγος, ΚΨΥ Βύρωνα/Καισαριανής

  35. Μαγριπλής Δημήτριος, Επιμ. Α παιδοψυχίατρος, ΚΨΥ Περιστερίου

  36. Μαδιανός Μιχάλης, καθηγητής Ψυχιατρικής

  37. Μεγαλοοικονόμου Θεόδωρος, διευθυντής ψυχίατρος, Κ.Ψ.Υ Αγ. Αναργύρων

  38. Μητσάκη Ειρήνη, νοσηλεύτρια, Κ.Ψ.Υ Κορυδαλλού

  39. Νικολάρα Ροδόπη, διευθυντής ψυχίατρος, Κ.Ψ.Υ Σερρών

  40. Ντζιού Ευαγγελία, ψυχολόγος, ΚΨΥ Χαλκίδας

  41. Πάλλη Αλεξάνδρα, κλινική ψυχολόγος PhD, ΚΨΥ Παπάγου/Χολαργού-ΕΠΙΨΥ

  42. Παπαδόπουλος Γιάννης: διευθυντής ψυχίατρος, Κ.Ψ.Υ Αγ. Αναργύρων

  43. Παπακώστα Β, νοσηλεύτρια, ΚΨΥ Χαλκίδας

  44. Παπανδρέου Χρήστος, κοινωνικός λειτουργός, ΚΨΥ Παπάγου/Χολαργού-ΕΠΙΨΥ

  45. Πλουμπίδης Δημήτρης, αναπληρωτής καθηγητής Ψυχιατρικής, ΚΨΥ Βύρωνα/Καισαριανής

  46. Ραπτοπούλου Λουϊζα: νοσηλεύτρια, Κινητή Μονάδα Ψυχικής Υγείας του Πανεπιστημιακού Γενικού Νοσοκομείου Αλεξανδρούπολης.

  47. Σαμακουρή Μαρία, διευθυντής ψυχίατρος, ΚΨΥ Αλεξανδρούπολης

  48. Τυχόπουλος Γρηγόρης, διευθυντής ψυχίατρος, Κ.Ψ.Υ Περιστερίου

  49. Φούφουλα Μαρία, κοινωνική λειτουργός, οικοτροφείο Λειβαδιάς ΕΚΕΨΥΕ

  50. Φωτόπουλος Βασίλης, διευθυντής ψυχίατρος, Κ.Ψ.Υ Κορυδαλλού

  51. Χατζηδάκης Παύλος, ομάδα αυτοεκπροσώπησης ΚΨΥ Αγίων Αναργύρων

Οδηγός Μείωσης της Βλάβης για τη Διακοπή Ψυχιατρικών Φαρμάκων

Πηγή: The Icarus Project

Ο 40τετρασέλιδος οδηγός του The Icarus Project και του Freedom Center συνοψίζει τις καλύτερες πληροφορίες που βρήκαμε και τα πολυτιμότερα μαθήματα που πήραμε σχετικά με τη μείωση και τη διακοπή των ψυχιατρικών φαρμάκων. Περιλαμβάνει πληροφορίες για τα σταθεροποιητικά της διάθεσης, τα αντιψυχωτικά, τα αγχολυτικά σκευάσματα, τους κινδύνους, τα οφέλη, τα εργαλεία ευεξίας, τη διακοπή των ψυχιατρικών φαρμάκων, πληροφορίες για ανθρώπους που παραμένουν στη φαρμακευτική αγωγή τους, λεπτομερή ενότητα με βιβλιογραφικές πηγές και πολλά ακόμα. Μια προσέγγιση ‘μείωσης της βλάβης’ δεν σημαίνει ότι είσαι υπέρ ή εναντίον της φαρμακευτικής αγωγής, αλλά ότι υποστηρίζεις τους ανθρώπους να παίρνουν τις δικές τους αποφάσεις, βρίσκοντας ισορροπία ανάμεσα στους κινδύνους και τα οφέλη που ενέχονται. Ο οδηγός έχει συγγραφεί από τον Will Hall, με την ερευνητική υποστήριξη ενός 14μελούς Γνωμοδοτικού Συμβουλίου επαγγελματιών και 24 ακόμα συνεργάτες συμμετείχαν στην επεξεργασία και στην επιμέλεια του. Όλος ο οδηγός έχει φωτογραφίες και ζωγραφιές, καθώς και ένα όμορφο πρωτότυπο εξώφυλλο που ζωγράφισε η Ashley McNamara.

Κατεβάστε το ακόλουθο αρχείο pdf για να το διαβάσετε: ΕλληνικάΑγγλικάΙσπανικά και Γερμανικά

Ο οδηγός έχει πνευματικά δικαιώματα Creative Commons και μπορείτε να τον αντιγράψετε και να τον διανείμετε ελεύθερα για μη εμπορικούς σκοπούς, εφόσον αναφέρεστε στην πηγή και δεν κάνετε αλλαγές.