Βιβλία Κριτικής Ψυχολογίας 2008: Διαφήμιση χωρίς κέρδος!

Επειδή ανακάλυψα τώρα ένα βιβλίο που με ενθουσίασε, το 3ο που αναφέρεται, παρουσιάζω και 2 ακόμα, για να υπάρχει μια εικόνα της φρέσκιας βιβλιοπαραγωγής του 2008.
Όλες οι περιγραφές είναι από το αγγλικό Amazon.

Alienation to Emancipation
1. Ian Parker: Revolution in Psychology: Alienation to Emancipation (London: Pluto Press) 272p.

1 What is psychology? Meet the family
2 Psychology as ideology: Individualism explained
3 Psychology at work: Observation and regulation of alienated activity
4 Pathologising dissent: Exploitation isolated and ratified
5 Material interests: The manufacture of distress
6 Spiritless conditions: Regulating therapeutic alternatives
7 Professional empowerment: Good citizens
8 Historical, personal and political: Psychology and revolution
9 Commonsense: Psychological culture on the left
10 Elements of opposition: Psychological struggles now
11 Transitional demands: Taking on psychology
12 What next? Reading and resources


«A radical methodological approach to psychology that is open to social change change – in an anti-capitalist, anti-racist and feminist politics.»
Antonio Negri
«The book «carries a bold `danger-sign’ for those who continue to
psychologise the political, social and econonomic realms.»
 Don Foster, Professor of Psychology, University of Cape Town

Ένα πολύ καλό βιβλίο, στην γνώριμη γραφή του καθηγητή Parker, που αναμειγνύει ιστορία της ψυχολογίας με φουκωϊκή προοπτική, μεταμοντέρνες και φεμινιστικές θεωρίες με ψυχανάλυση, για να μας δώσει ένα κριτικό παράδειγμα και για πρώτη φορά (τουλάχιστον απο τα βιβλία του που έχω διαβάσει εγώ), να συζητήσει εκτενώς τις εναλλακτικές και το «άλλο» παράδειγμα στην κυρίαρχη ψυχολογία, το παραδειγμα που αναδύεται από τα «αριστερά».

2. D. Papadopoulos, N. Stephenson & V. Tsianos «Escape Routes: Control and Subversion in the 21st Century» (Pluto press) 320p. 

Illegal migrants who evade detection, creators of value in insecure and precarious working conditions and those who refuse the constraints of sexual and biomedical classifications: these are the people who manage to subvert power and to craft unexpected sociabilities and experiences. Escape Routes shows how people can escape control and create social change by becoming imperceptible to the political system of Global North Atlantic societies.

‘A profound and brilliant examination of the power of exodus to create radical interventions in perhaps the three most important and contested fields of society today: life, migration and precarious labour. It is in these fields that the present and future of multitude is at stake. Escape Routes is a toolbox in the hands of multitude.’
Antonio Negri

‘Another world is here! So announce the authors in their preface to a stirring and intellectually inspiring book about the possibility, the necessity and the potency of escape. Rather than seeing social transformation in terms of revolt, event and abrupt shifts, the authors trace escape routes through the ordinary and through everyday practices. Escape Routes is required reading for anyone who believes in the alternative worlds produced alongside neoliberal capitalism.’
Judith Halberstam, University of Southern California, author of In a Queer Time and Place

‘A rich variety of work starts with some version of the autonomous thesis, that the everyday actions or resistances of people precede power; they are in fact what constitute and drive power forward. Escape Routes is one of the most original and interesting efforts to build a fuller understanding of the contemporary world, by focussing on processes and mapping out some of the history of modern power and resistance.’
Lawrence Grossberg, University of North Carolina at Chapel Hill, author of Caught in the Crossfire: Kids, Politics, and America’s Future

‘This is one of the most original treatments of some of the big questions we confront today. Even familiar subjects gain a new kind of traction as they are repositioned in the authors’ sharply defined lens of control and subversion. This is conceptualisation at its best – Escape Routes allows us to see what might otherwise be illegible and it continuously executes reversals of standard interpretations of the present.’
Saskia Sassen

List of figures

1. Sovereignty and control reconsidered
2. Escape!

3. Life and experience
4. Mobility and migration
5. Labour and precarity


Dimitris Papadopoulos teaches social theory at Cardiff University, UK. He is co-editor of the journal Subjectivity and his work has appeared in various journals including Boundary 2; Culture, Theory & Critique; Darkmatter; and Ephemera.

Niamh Stephenson teaches social science at the University of New South Wales, Australia. Her most recent book, Analysing Everyday Experience: Social Research and Political Change (2006), was co-authored with Dimitris Papadopoulos.

Vassilis Tsianos teaches sociology at the University of Hamburg, Germany. He is co-editor of Empire and the Biopolitical Turn (2007) and Turbulent Margins: New Perspectives of Migration in Europe (2007).

Κριτική: Αφού αυτό είναι και το μόνο απο τα 3 που διάβασα με προσοχή – το 3ο δεν το έχω καν στα χέρια μου – θα τολμήσω να πω ότι αυτό είναι ένα πολύ προκλητικό για την σύγχρονη ψυχολογία – όχι μόνο για τα κριτικά ρεύματα – βιβλίο, καθώς, ξεκινώντας από το μετα-αυτόνομο αξίωμα ότι «η αντίσταση (των ανθρώπων) προηγείται του ελέγχου», προσεγγίζει θεωρητικά το καθεστώς του ελέγχου του 21ου αιώνα και δείχνει πως οι άνθρωποι, όπως σε παλιότερους αιώνες, επιθυμούν, επιδιώκουν και αγωνίζονται να αποδράσουν από αυτόν. Παρουσιάζει και περιοδολογεί την θεσμοθέτηση του ελέγχου ανά τον 20ο αιώνα, δείχνοντας πως από την εθνική κυριαρχία περάσαμε στην δια-εθνική διακυβέρνηση και σήμερα βρισκόμαστε στην φάση των οριζόντιων μετα-φιλελεύθερων συναθροίσεων, και πως οι άνθρωποι, σε διάφορες εποχές, από το Μεσαίωνα ως τη μετανάστευση, αποδρούν από τον έλεγχο. Δείχνει πως η imperceptible (πως να μεταφράζεται τώρα αυτό;) πολιτική, που εδράζεται στο σώμα και επιδιώκει να ξεφεύγει της αντιπροσώπευσης στην επίσημη πολιτική αρένα είναι το εργαλείο απόδρασης για τους ανθρώπους από τον έλεγχο.
Αυτό που είναι προκλητικά ενδιαφέρον είναι η εισαγωγή της process theory του Α.Ν Whitehead στην πιάτσα των ψυχολογικών εξηγήσεων – τουλάχιστον για εμάς τους επαρχιώτες – για να επιχειρηθεί μια , μια θεωρία που εισάγοντας την προοπτικής της συνεχούς αλλαγής, γίγνεσθαι και διαδικασίας, ξεφεύγει από τον καρτεσιανό δυϊσμό και τις μηχανιστικές εξηγήσεις..
Για να μην μακρυγορούμε, το βιβλίο εξετάζει το ζήτημα της μετανάστευσης ως εξόδου και απόδρασης από τον έλεγχο των συνόρων, από την σκοπιά της θεωρίας της αυτονομίας της μετανάστευσης – για να δείξει ότι οι μετανάστ-ρι-ες με την ροή της επιθυμίας τους αλλάζουν οι ίδιοι και αλλάζουν τις κοινωνίες απ’ όπου περνάνε, σε ένα διαρκές ταξίδι του γίγνεσθαι που δεν τελειώνει ποτέ. Δείχνει επίσης πως οι εργαζόμενοι/ες, μέσω των imperceptible politics αποδρούν από την επισφαλή συνθήκη εργασίας στις κοινωνίες του Δυτικού κόσμου, αποδρούν μέσα από τις μη-απαλλοτριώσιμες κοινωνικές σχέσεις που σχηματίζουν πέρα από τις σχέσεις εκμετάλλευσης της εργασίας, σχέσεις αλληλοβοήθειας και αλληλουποστήριξης.
Κλείνοντας αυτή την ευνοϊκή κριτική, να σημειώσω το μόνο μειονέκτημα, κατ’ εμέ, την απουσία πολλών παραδειγμάτων, στα θέματα της μετανάστευσης και της επισφάλειας, που να διαφωτίζουν και να τεκμηριώνουν την πλουσιότατη θεωρία.

3. Billig, M. The Hidden Roots of Critical Psychology: Understanding the Impact of Locke, Shaftesbury and Reid (London: Sage) 232p.

Today new forms of critical psychology are challenging the cognitive revolution that has dominated psychology for the past three decades. This book explores the historical roots of these new psychologies. It demonstrates that their ideas are not quite as new as is often supposed.

In the early modern period, thinkers like the earl of Shaftesbury and Thomas Reid reacted against Locke’s cognitive psychology in ways that were surprisingly modern, if not post-modern. However, Shaftesbury and Reid have been virtually written out of psychology’s history. It is now time to recognize the great originality of their psychological thinking. Writing in a non-technical style, Michael Billig seeks to overturn the dominant views of psychology’s history. In so doing, he gives a fascinating account of the times, bringing psychology’s hidden past vividly back to life.

Insightful and entertaining, The Hidden Roots of Critical Psychology is aimed at undergraduate and graduate students studying conceptual and historical issues in psychology. The book’s highly original argument should also appeal to psychologists more generally and to specialists in the history of ideas.

History and Psychology
Locke: The Father of Cognitive Psychology
Locke’s New Way of Ideas
Shaftesbury: The Rebellious Foster-Son
Shaftesbury: Moral and Social Sense
Shaftesbury: Almost a Pre-post-modern Figure
Thomas Reid: A Common Sense Psychology
Concluding Remarks
Psychology in the Age of Discoveries

«This is a quite extraordinary and original book. Billig has managed seamlessly to interweave History of Philosophy, History of Psychology, Critical Psychology and a deep grasp of the social nature of language and, moreover, do so in a very readable fashion’ –
Graham Richards, Formerly Professor of History of Psychology, Staffordshire University and Director of the British Psychological Society History of Psychology Centre, London

`I can’t quite capture how much I enjoyed this book. In beautiful, witty prose and through exemplary scholarship, Billig has produced an historical work that engages with profoundly important ideas not just for contemporary critical psychology but for psychology in general. Books as good as this are rare’ – Alan Collins, Senior Lecturer in Psychology, Lancaster University

Αυτό το βιβλίο με ενθουσίασε και το περιμένω πως και πως, όπως και όλη η συγγραφική παραγωγή του Billig. Αυτός ο συγγραφέας καταφέρνει να στέκεται απέναντι στα σύγχρονα «μοντέρνα» ρεύματα της ψυχολογίας και να τους ασκεί κριτική που αντλεί από την ιστορία (πχ αθηναϊκή ρητορική, και εδώ μεσαιωνική αγγλική γραμματεία) και να την θέτει μέσα στην καλύτερη αγγλική θεωρητική βιβλιογραφία των κοινωνικών επιστημών. Καταφέρνει πάντα να διευρύνει τους ορίζοντες της ψυχολογίας, ανακαλύπτοντας τα κενά της και να τα διευρύνει, παίρνοντας μια φωνή εκτός του κυρίαρχου παραδείγματος. Και όλο αυτό με ένα απλό, γεμάτο χιούμορ, στυλ γραφής που είναι πολύ ευχάριστο στην ανάγνωση.  
Το παρόν αφιέρωμα γράφτηκε ακούγοντας τους νέους δίσκους των Ray LaMontagne, Woven Hand, & Bad Plus.

Blogged with the Flock Browser

Σκέψεις επί της ομιλίας του Ζίζεκ στο Πάντειο Πανεπιστήμιο

Ο Σλάβοϊ Ζίζεκ έκανε μια διάλεξη την τετάρτη 3 οκτωβρίου στην πάντειο. Μπορείτε να δείτε την διάλεξη, όπως και εκείνη της επομένης στην αίθουσα τελετών του ΕΚΠΑ στο blog του Μ.Α.Β. Επίσης, η ελευθεροτυπία είχε μια παρουσίαση καθώς και τις σημειώσεις του στοχαστή, που δεν μπορώ να τις βρώ στο διαδίκτυο, αν και τις διάβασα έντυπα.
Τεσπα, ωραία η διάλεξη, κατανοητός ο ζίζεκ (κάτι που μου φάνηκε πάρα πολύ περίεργο!).
Η διάλεξη κινούνταν περί του θέματος της οικολογίας σε συνάρτηση με την αποφετιχοποίηση της (κοινωνικής κατηγορίας) της φύσης. Δεν θα επεκταθώ εδώ, αν και αυτά που έλεγε ήταν πολύ διεισδυτικά, καθώς δεν θα μπορούσα να αναπαράγω την λακανικής προέλευσης επιχειρηματολογία, αλλά θα παραμείνω στην αρχική του ερώτηση (αν το σημείωσα καλά):

«Αποδεχόμαστε εμείς την φυσικοποίηση του καπιταλισμού ή το σημερινό παγκόσμιο κεφάλαιο εμπεριέχει καποιους ανταγωνισμούς που θα εμποδίσουν (prevent) την αέναη συνέχισή του;»

Ποιοί είναι αυτοί οι ανταγωνισμοί; Ο Ζίζεκ σημειώνει 4:

  1. την οικολογία και τη φύση
  2. την ιδιωτικοποίηση των κοινών πόρων (commons)
  3. το τέλος της φύσης και τη βιογενετική
  4. τις νέες μορφές απαρτχάιντ ανάμεσα σε αυτούς που είναι «μέσα» και σε αυτούς που είναι «έξω».

Νομίζω ότι εκείνη η πρωταρχική ερώτηση πρέπει να είναι ο οδηγός της «ανυπόστατης χάραξης» για κάθε πολιτικά σκεπτόμενο άτομο: σε ποιά πλευρά της (ανυπόστατης) γραμμής βρισκόμαστε; Αυτό το ξέρουμε; Και ποιά είναι τα κριτήρια αυτής της γνώσης μας; αλλά που είναι η γραμμή οεο;
Στην άνυδρη πολιτικά εποχή που ζούμε, πως ξέρουμε (και κυρίως πως πείθουμε) ότι η γραμμή που εμείς, ως πολιτικά όντα, βλέπουμε μπροστά μας και τοποθετούμε το κορμί μας/την ταυτότητά μας απέναντί της (ένα όριο, ένα σύνορο, ένας ορισμός), έχει υπόσταση και για τους άλλους συνανθρώπους μας; και η σχέση που τοποθετεί τη γραμμή;

Blogged with Flock