Η δημιουργία, η Χαρά (έναντι της μελαγχολίας) και η Αντίσταση… σκέψεις με αφορμή το what street party?

Το βράδυ της 25/12/08, αντιπροσωπεία της Εκτελεστικής Γραμματείας της Κεντρικής Επιτροπής του blog συμμετείχε στους εορτασμούς του What Street Party?, που διοργάνωσαν διάφορες ομάδες στο κέντρο της αθήνας (για περισσότερα, δείτε: 1, 2, 3).
Αν και εορτασμοί είναι ελλιπής περιγραφή για αυτή τη χριστουγεννιάτικη παρέλαση, θα επιχειρήσουμε μερικές συνοπτικές αναλυτικές σκέψεις, μιας που είναι Σ/Κ, και η ερμηνευτική, ημι-καφενειακή θεωρία της πολιτικής είναι αγαπημένη ενασχόληση.

Ένα ζήτημα που απασχολεί το blog είναι η μελαγχολία της αριστεράς, είτε με την πρόσφατα αναρτημένη ανάλυση της Wendy Brown, είτε στα κείμενα της Colectivo Situaciones από την Αργεντινή, για τον αγωνιστή-ερευνητή, που τέθηκαν στο αφιέρωμα για την αγωνιστική έρευνα.
Η έννοια της μελαγχολίας των αριστερών προβάλλεται, από τον Walter Benjamin και μετά, από ψυχαναλυτικά επηρεασμένους (αριστερούς) στοχαστές ως ένα εμπόδιο στην όξυνση και εξάπλωση των αγώνων, μια δυσκολία που δημιουργούν στον ίδιο τον αγώνα οι αριστεροί «αγωνιστές» & «αγωνίστριες», λόγω της πεισματικής εμμονής/ταύτισής τους με την «αλήθεια» των παραδεδεγμένων, «δογμάτων» και αναλύσεων των θεωρητικών «καθοδηγητών» τους.

Και στην κοινωνική εξέγερση του Δεκεμβρίου 2008, όπως και στις πυρκαγιές του καλοκαιριού του 2007, φάνηκε ότι το μεγαλύτερο κομμάτι της αριστεράς στην ελλάδα δεν μπόρεσε να ξεπεράσει αυτή τη μελαγχολία και να αδράξει τη στιγμή για να εντείνει τους αγώνες, για την αμφισβήτηση του παρόντος, όπως έκαναν αντιθέτως αυτο-οργανωμένα με τα νέα social media οι μαθητές/τριες.  
Μερικά παραδείγματα κριτικής σε αυτό που ερμηνεύουμε ως μελαγχολία μέσα από τους αγώνες του Δεκεμβρίου μπορούμε να δούμε στο blog «τι είδε η Αλίκη μέσα από τον καθρέφτη» για την κατάληψη της ΓΣΕΕ στην Αθήνα, όπως και για την κατάληψη της βιβλιοθήκης της Άνω Πόλης στη Θεσσαλονίκη από το Ο.Α. blog.

Αλλά και οι διαμαρτυρίες των μαθητών και εν γένει της νεολαίας το δεκέμβριο του 2008, πιο πολύ από οργή, αγανάκτηση και αρνητικότητα φαίνονταν να πηγάζουν*, με γενικόλογα αιτήματα την αμφισβήτηση της (τωρινής) κυβέρνησης και τον αφοπλισμό της αστυνομίας, παρά την υποδειγματική και άμεση αυτο-οργάνωσή τους, χωρίς καθοδηγητές και κόμματα. Η δημιουργικότητα του κινήματος του Δεκεμβρίου εντάθηκε στις καταλήψεις κτιρίων (πολύ χρήσιμες και συμβολικές), στην προπαγάνδα (με την χρήση γραφικών, blog και social media), και ιδίως στην εκ νέου δημιουργία σχέσεων, δεσμών και γνωριμιών ανάμεσα στα αγωνιζόμενα άτομα, που πάρα πολλά δεν είχαν κοινωνικοποιηθεί μέσα στους αγώνες, λόγω της μικρής τους ηλικίας (και στην μελαγχολία της αριστεράς; χμ….).
Από την άλλη, προσωπική γνώμη είναι ότι η χαρά**, η λάμψη της δημιουργίας στο μάτι, το γέλιο απουσίαζε τελείως το Δεκέμβριο από τη νεολαία, όπως απουσιάζει και από την ελληνική κοινωνία συνολικά. Αντιθέτως, η μελαγχολία, η θλίψη, η αγανάκτηση, το μπούχτισμα, η απαισιοδοξία, η «σιωπηρή απελπισία» είναι τα συναισθήματα που πλανιούνται στη δημόσια σφαίρα.     

Μερικοί σύγχρονοι θεωρητικοί, αντλώντας από το Μπ. Σπινόζα και τον Μ.Μ.Bakhtin, τις έννοιες των παθών της χαράς (joyfull passions) του πρώτου και της θεωρίας του γέλιου και του γκροτέσκου στο μεσαιωνικό καρναβάλι του δεύτερου, προτάσσουν τη θετική, δημιουργική και γεμάτη χαρά διάσταση της αντίστασης και του αγώνα που ανοίγεται στη δυνατότητα της στιγμής και της απόρριψης του υπάρχοντος, χωρίς το κόλλημα στα θεωρητικά σχήματα και τις δύσκαμπτες αναλύσεις των σταδίων για την επίτευξη του σοσιαλισμού.        

Για να μπούμε στο θέμα του σχολίου, το what street party? της Πέμπτης 25/12/08 είναι μια παραδειγματική στιγμή αγώνα που εμπεριέχει τη χαρά της δημιουργίας, του γέλιου, του καρναβαλιού (χορού, μουσικής, γκροτέσκου), με ανατρεπτικά αντικαπιταλιστικά χαρακτηριστικά, χωρίς ίχνος της μελαγχολίας της αριστεράς, αλλά και της αγανάκτησης της εξέγερσης του Δεκεμβρίου, παρά την χρονική του εγγύτητα.
Δημιουργήθηκε μια Προσωρινή/Παροδική Αυτόνομη Ζώνη (ΤΑΖ – Hakim Bey) στο κέντρο της αθήνας, σε μια μέρα «θρησκευτικής» αργίας της εργασίας, της κατανάλωσης, της διακίνησης εμπορευμάτων, μια μέρα οικογενειακής ξεκούρασης, ανίας και νεκρού χρόνου.

Μια υποκειμενική αφήγηση ενός ατόμου που συμμετείχε μπορείτε να διαβάσετε στο indy.gr.

Ξεκινώντας από την ιστοσελίδα/blog της διοργάνωσης, μπορούμε να δούμε τα χαρακτηριστικά της που, σύμφωνα με τους δημιουργούς της, δείχνουν το ιδεολογικό της πλαίσιο και μέσα από «εκλεκτικές συγγένειες» εντάσσονται στα κινήματα αντίστασης στον καπιταλισμό.
Οικολογία: ποδήλατο, επαναχρησιμοποίηση πραγμάτων, μη-εμπορευματικές & αυτο-οργανωμένες ανταλλαγές.
Ιδιοκτησία και Ιδιωτικότητα: Ψηφιακά δικαιώματα, δημόσια διαφάνεια, αντίσταση στις άδειες λογισμικού & τα πνευματικά δικαιώματα με ελεύθερη διάδοση των πνευματικών έργων.
Κινήματα πόλης: δικαιώματα των πεζών.
Ελεύθερη διάθεση της τέχνης.  
Αυτοοργάνωση σε «ομάδες εγγύτητας» (affinity groups).
Και όλα αυτά χωρίς αλφάδια, σφυροδρέπανα & κόκκινα αστέρια, χωρίς μεγαλοστομίες και ιδεολογικά μανιφέστα μέσα στην ιστοσελίδα…

Αλλά και στην (επι)τέλεση του what street party?, ένα (ιδεολογικό) πλαίσιο ενάντια στο εμπόρευμα και τις σχέσεις του (επι)τελούνταν. Αυτοοργάνωση, χωρίς σπόνσορες, με εθελοντική προσφορά, συμμετοχή και εργασία των dj και ομάδων που συμμετείχαν, με ιδιωτικές γεννήτριες και μηχανήματα πάνω σε μια πλατφόρμα/άρμα με ρόδες, χωρίς μπάρ «για τα έξοδα της διοργάνωσης» (bring/find your own booze!), με παρακλήσεις και μοίρασμα σακκούλας για τα σκουπίδια που κάναμε, σεβασμό στον αστικό χώρο, αλλά και αντιμπατσικά συνθήματα από τους mc’s που γίνονταν αποδεκτά από το ετερόκλητο πλήθος (1000 – 2000 περίπου;) μητροπολιτικής νεολαίας, εργαζομένων, οικογενειών, μεταναστ(ρι)ών, λούμπεν στοιχείων και μη.

Αυτό το πλήθος με το άρμα του (επαν)οικειοποιήθηκε ειρηνικά, με την κρίσιμη μάζα του, το δημόσιο χώρο του κέντρου της Αθήνας, σε μια νύχτα αργίας που θα ήταν έρημος, έδειξε ότι είναι εκεί, με τις ιδέες του, την εναλλακτική παρουσία και οργάνωσή του, επέλεξε να γιορτάσει μακριά από τον κόσμο των εμπορευματικών σχέσεων της νυχτερινής διασκέδασης.  
Αλλά κυρίως (και παρά το κρύο) έδειξε ότι το να αντιστέκεσαι, σημαίνει το να δημιουργείς: συμβάντα (Badiou), καταστάσεις, ανθρώπινες σχέσεις με γέλιο, χαρά, μεταμφιέσεις και καρναβάλι, γκροτέσκο (δείτε το banner με τον έρωτα με αντιασφυξιογόνο μάσκα), αγάπη, έρωτα, μουσική και χορό.
Γιατί όπως έγραψε η Emma Goldman: «If I can’t dance, it’s not my revolution».  

Σημειώσεις:
*αν δεχτούμε ένα χονδροειδές & απλουστευτικό ερμηνευτικό μοντέλο
αναγωγής σε ψυχικά αίτια της συμπεριφοράς και των πράξεων διαμαρτυρίας.
** εκτός από την χαρά της καταστροφής και την θυμική έξαψη των κορμιών που συγκρούονται;

Powered by ScribeFire.